Tinh dầu Kapoor Kachri

1. Nguồn gốc tinh dầu kapoor kachri

Tinh dầu kapoor kachri là chiết xuất từ rễ cây Hedychium spicatum. Nó không chỉ có hương thơm độc đáo mà còn ẩn chứa nhiều lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe con người. Mời quý độc giả cùng Kobi tìm hiểu giá trị thực sự và cách sử dụng hiệu quả tinh dầu kapoor kachri nhé.

Kapoor kachri (hay kapur kachri), tên khoa học là Hedychium spicatum Buch. Ham. ex D.Don., thuộc họ Gừng (Zingiberaceae), còn thường được biết đến với tên “perfume ginger” hoặc “spiked ginger lily”.

Cây H. spicatum là một loại là một loại thảo mộc thân rễ lâu năm cứng và nhỏ, cao khoảng 1 – 2 m, thân dày thẳng với các lá màu xanh hình mác rộng, dài 30–60 cm với các bẹ ôm dài và rộng tới 10 cm. Hoa có mùi thơm, nhạt, màu cam và trắng. Thân rễ có mùi thơm nồng và vị đắng như long não. Hoa lưỡng tính. Quả là quả nang hình cầu, có ba van phản xạ, lộ ra nhiều hạt nhỏ nằm trong lỗ nhị màu đỏ khi chín. Ra hoa ra quả vào tháng 6 – 10 và đậu quả vào tháng 10 – 11.

Cây có nguồn gốc từ các nước Đông Nam Á ở các khu vực ôn đới và cận nhiệt đới được tìm thấy trong độ cao 1000 – 2800 m. Ở vùng Himalaya, loài này phân bố ở Jammu và Kashmir đến Arunachal Pradesh bao gồm Nepal, Bhutan và cả ở Myanmar, Bắc Thái Lan và một số vùng của Trung Quốc. Loài này cũng mọc ở những ngọn đồi của quận Thiruvananthpuram thuộc Kerala ở miền nam Ấn Độ. Cây phát triển chậm và mất 2 – 3 năm để trưởng thành và kết trái và kết hạt, nhân giống sinh dưỡng qua thân rễ cũng rất chậm. Việc khai thác quá mức thân rễ của loài này trong ngành dược phẩm, tinh dầu và các ngành công nghiệp khác cho thấy mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự tồn tại của chúng. H. spicatum đã được liệt kê trong danh mục gần bị đe dọa của các loài thực vật mang tinh dầu.

Kapoor kachri đang được sử dụng trong các ngành công nghiệp y học, mỹ phẩm và nước hoa truyền thống cũng như hiện đại. Các đặc tính chữa bệnh của cây thường được cho là do sự hiện diện của tinh dầu trong thân rễ. Tinh dầu kapoor kachri là một nguồn phong phú của các hợp chất, nó được sử dụng rộng rãi trong y học để điều trị nhiều loại bệnh, bao gồm buồn nôn, đau bụng, kiết lỵ, viêm cục bộ, hen suyễn, hôi miệng, viêm phế quản và các vấn đề về thấp khớp. Gần đây, việc sử dụng tinh dầu kapoor kachri đã trở nên phổ biến trong mỹ phẩm và y học thay thế, đặc biệt là trong liệu pháp hương thơm do có nhiều công năng như mùi thơm hấp dẫn, đẩy lùi côn trùng, và các hoạt động chống oxy hóa và kháng khuẩn. Bài viết này nêu bật những lợi ích, đặc tính và cách sử dụng an toàn khác nhau của tinh dầu kapoor kachri.

2. Thành phần hóa học và đặc điểm của tinh dầu kapoor kachri

Tinh dầu kapoor kachri thu được từ chưng cất hơi nước từ thân rễ hay rễ của cây. Tinh dầu màu vàng đến màu hổ phách; có mùi tươi mát, cay, ấm, hơi ngọt nhẹ và hương gỗ; có độ lưu hương cao trong một thời gian đáng kể.

Nồng độ tinh dầu và tỉ lệ các thành phần trong tinh dầu phụ thuộc vào đặc điểm di truyền thực vật, bộ phận của cây được sử dụng, nguồn gốc địa lý, thời gian thu hoạch, sự thay đổi theo mùa, điều kiện môi trường, phương pháp phân tích được sử dụng.

Nghiên cứu của Naveen K. Kalagatur và cộng sự (2018) đã xác định được 48 hợp chất hóa học có trong tinh dầu kapoor kachri, chiếm 96,84% tổng trọng lượng. Các hợp chất chính là 8-cineole (23.15%), linalool (12.82%), β-pinene (10.06%), γ-terpinene (8.16%), terpinolene (5.04%), αterpinene (3.81%), và α-terpineol (3.35%). Trong nghiên cứu của Joshi (2008), Sabulal và cộng sự (2007) phát hiện có các thành phần khác như eudesmol, furanoid, β-himachalene, hedycaryol, eremoligenol, agarospirol, 8-epi-β-bisabolol, và α-cadinol.

Tinh dầu kapoor kachri từ các địa điểm thu hái khác nhau cho thấy sự khác biệt đáng kể về hàm lượng tương đối các thành phần của chúng, đặc biệt là 1,8-cineole, 10-epi- -eudesmol và terpin4-ol, sabinene.

3. Tác dụng của tinh dầu kapoor kachri

Khi được sử dụng để tạo mùi thơm, tinh dầu kapoor kachri có tác dụng thư giãn và cũng có thể được khuếch tán để giúp làm sạch và thanh lọc không khí. Rễ của chúng đã được sử dụng           rộng rãi trong các loại thuốc cổ truyền để điều trị các bệnh ngoài da, các bệnh về gan, hen suyễn, và làm thuốc giảm đau và chống viêm. Tinh dầu của thân rễ cũng thể hiện các hoạt động tẩy giun sán, kháng khuẩn và chống oxy hóa. Kobi xin giới thiệu đến một số tác dụng dưới đây của tinh dầu kapoor kachri đã được nghiên cứu chứng minh.

3.1. Hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm

Tinh dầu kapoor kachri cho thấy hoạt tính kháng khuẩn và kháng nấm phổ rộng.

Tinh dầu có khả năng ức chế chống lại vi khuẩn Gram (+) và Gram (-), chống lại các chủng vi khuẩn như Staphylococcus aureus, Pasteurella multocida, Escherichia coli, Salmonella enterica enterica. Tinh dầu ở các khu vực địa lý khác nhau cho thấy một số thay đổi trong hoạt động kháng khuẩn.

Bên cạnh đó, tinh dầu kapoor kachri có khả năng kháng nấm Rhizopus stolonifer, Trichiderma viride, Trichoderma lignorum. Kết hợp tinh dầu kapoor kachri và bức xạ có hiệu quả trong việc giảm tốc độ phát triển của nấm và hàm lượng độc tố nấm Fusarium graminearum. Mức giảm hoàn toàn được nhận thấy ở tinh dầu hàm lượng 3,15 mg/g và 6 kGy bức xạ. Nghiên cứu này cho thấy kết hợp tinh dầu và bức xạ có thể là một phương pháp mới đầy hứa hẹn để cải thiện thời hạn sử dụng và an toàn của thực phẩm. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng các chất chống nấm tự nhiên với sự kết hợp của các kỹ thuật chế biến thực phẩm là một chiến lược sáng tạo và phù hợp để nâng cao hiệu quả khử nhiễm của các kỹ thuật chế biến thực phẩm.

3.2. Hoạt tính kháng ký sinh trùng, xua đuổi côn trùng

Tinh dầu kapoor kachri cho thấy hoạt tính chống chấy đầu (P. humanus capitis) đáng kể hơn so với sản phẩm có chứa 1% permethrin. Từ đó có thể kết luận rằng tinh dầu có thể là một chất thay thế tốt cho các hợp chất tổng hợp nếu có sự gia tăng hơn nữa về sức đề kháng đối với chúng.

Hoạt tính tẩy giun sán của tinh dầu kapoor kachri được báo cáo cao hơn so với piperazine phosphate chống lại giun đất và sán dây.

Thân rễ của Hedychium spicatum được coi là có đặc tính xua đuổi côn trùng. Việc sử dụng tinh dầu này đã được đề xuất trong xà phòng, dầu dưỡng tóc, bột đắp mặt và hương liệu.

3.3. Hoạt tính gây độc tế bào, kháng ung thư

Tinh dầu kapoor kachri có hoạt tính gây độc tế bào in vitro, chống lại các dòng tế bào ung thư ở người như phổi (A549), ruột (DLD-1, SW 620), vú (MCF7, MDA-MB-231), đầu và cổ (FaDu), cổ tử cung (HeLa). Nồng độ tinh dầu 100mg/mL ảnh hưởng đến tất cả các dòng tế bào ung thư nhiều hơn so với liều 50 và 25mg/mL. Hiệu lực gây độc tế bào của tinh dầu có thể là nhờ tác dụng hiệp đồng của các sesquiterpene alcohol và monoterpene alcohol.

3.4. Tinh dầu kapoor kachri chống oxy hóa

Tinh dầu kapoor kachri đã cho thấy hoạt động chống oxy hóa đáng kể. Nó có ảnh hưởng đến hoạt tính tạo chelat của FeCl₂ đối với ferrozine, theo cách phụ thuộc vào liều lượng. Đồng thời, nó còn có khả năng loại bỏ gốc DPPH.

Có thể thấy rằng tinh dầu là một tác nhân chelat hiệu quả và có khả năng bảo vệ chống lại tác hại của quá trình oxy hóa. Các loại tinh dầu kapoor kachri thu hoạch từ các khu vực khác nhau cho thấy sự khác biệt đáng kể về tiềm năng chống oxy hóa của chúng.

3.5. Hoạt tính kháng viêm, giảm đau

Các loại tinh dầu như cineole và terpinene được tìm thấy có đặc tính giảm đau và chống viêm trên mô hình động vật. Tinh dầu kapoor kachri có thể có các đặc tính trên nhờ sự hiện diện của các chất trên, và chúng có thể có các tác dụng dược lý hữu ích khác nhau trong bệnh hen suyễn và các rối loạn hô hấp khác.

3.6. Hoạt tính trấn tĩnh, an thần

Hoạt tính điều trị của của cây ban đầu được giả định do sự hiện diện của tinh dầu, cho thấy hoạt động an thần nhẹ trong thời gian ngắn trên hệ thần kinh trung ương.

Các nghiên cứu về tinh dầu kapoor kachri cho thấy ngăn chặn 80% phản ứng tránh có điều kiện thứ cấp và ức chế 40% đối với phản ứng tránh có điều kiện so với chlorpromazine ở chuột.

4. Cách dùng tinh dầu kapoor kachri

Tinh dầu kapoor kachri không chỉ được dùng để chế tạo nước hoa, xà phòng tắm, nến thơm, mà còn có thể được dùng trong đời sống hằng ngày giúp làm sạch không khí và chăm sóc sức khỏe. Kobi xin giới thiệu đến bạn một số cách dùng tinh dầu kapoor kachri:

• Dùng khuếch tán: Nhỏ 3 – 4 giọt tinh dầu kapoor kachri vào bình xịt hoặc máy khuếch tán tinh dầu để có mùi thơm dễ chịu tại nhà hoặc tại văn phòng. Hương thơm tươi mát của tinh dầu kapoor kachri kết hợp tốt với các loại tinh dầu khác như cam Bergamot, tiêu đen, tuyết tùng, trầm hương, đàn hương, phong lữ, gừng, bưởi hồng, hoa oải hương, hoa hồng, quýt, chanh, hoắc hương, bạc hà, hương thảo, ngọc lan tây.
• Dùng để làm sạch bề mặt: Thêm 1 – 2 giọt tinh dầu kapoor kachri vào chất tẩy rửa bề mặt tự chế để xịt và lau qua các bề mặt thường sử dụng.
• Dùng để xua đuổi côn trùng: Trộn một vài giọt tinh dầu này vào một chai nước lạnh và xịt hỗn hợp này vào mọi ngóc ngách trong nhà để xua đuổi côn trùng.
• Dùng để hít thư giãn: Khi cảm thấy căng thẳng mệt mỏi, nhỏ 1 – 2 giọt tinh dầu kapoor kachri vào lòng bàn tay và xoa nhẹ hai bàn tay vào nhau, úp hai bàn tay lên mũi và hít vào sẽ mang lại cảm giác tích cực, tràn đầy năng lượng.
• Dùng điều trị bệnh lý hô hấp: cho 1 – 2 giọt tinh dầu vào chén nước ấm, sau đó hít hơi tinh dầu bay ra, giúp giảm nghẹt mũi, giảm viêm đường hô hấp.
• Dùng chăm sóc da mặt: thêm 1 giọt tinh dầu kapoor kachri vào kem dưỡng da buổi tối để có làn da khỏe mạnh, chống lão hóa.
• Dùng để xoa bóp: pha 3 – 4 giọt tinh dầu kapoor kachri cùng với dầu nền, sau đó dùng hỗn hợp trên để xoa bóp giúp thư giãn cơ thể, giảm mỏi và căng cứng cơ.
• Dùng để tắm: pha loãng 5-10 giọt tinh dầu kapoor kachri trong 30 ml dầu nền và cho hỗn hợp vào bồn tắm bằng nước ấm, giúp thư giãn, hỗ trợ ngủ ngon.
• Để chăm sóc tóc và da đầu: Thêm một giọt tinh dầu kapoor kachri vào dầu gội đầu của bạn giúp làm sạch da dầu, tóc trở nên sạch sẽ, khỏe mạnh và thơm mát.
• Dùng để kích thích mọc tóc: cho 2 – 3 giọt tinh dầu kapoor kachri vào dầu thầu dầu hay dầu dừa, sau đó bôi lên tóc và da dầu, giữ trong khoảng 30 phút, sau đó gội sạch.

Lưu ý: Các công thức trên đã được ứng dụng và mang lại hiệu quả dựa trên kinh nghiệm thực tế, không phải từ các thử nghiệm lâm sàng. Không được uống trực tiếp tinh dầu kapoor kachri. Không nên sử dụng trực tiếp tinh dầu kapoor kachri nguyên chất lên da. Nên thoa thử hỗn hợp 1 giọt tinh dầu kapoor kachri trong 4 giọt dầu nền hoặc sữa dưỡng da lên mu bàn tay hoặc mặt trong cánh tay trong vài giờ trước khi dùng để đảm bảo rằng không xuất hiện phản ứng dị ứng. Không bao giờ được sử dụng tinh dầu kapoor kachri gần mắt, mũi và trong tai, hoặc trên bất kỳ vùng da đặc biệt nhạy cảm nào khác.

5. Tính an toàn của tinh dầu kapoor kachri và lưu ý khi sử dụng

Tinh dầu kapoor kachri không nằm trong danh sách các chất bị cấm sử dụng trong các sản phẩm mỹ phẩm. Chưa có báo cáo ghi nhận tác dụng không mong muốn của tinh dầu kapoor kachri trên trẻ em, phụ nữ mang thai và cho con bú; vì vậy không tự ý sử dụng, nếu muốn sử dụng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.

Chỉ sử dụng tinh dầu kapoor kachri như một phương pháp điều trị bổ sung, không dùng thay thế cho bất kỳ phương pháp điều trị thuốc nào. Trong trường hợp xảy ra phản ứng dị ứng, hãy ngưng sử dụng sản phẩm và đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức để được đánh giá tình trạng sức khỏe và có biện pháp xử lý thích hợp. Để ngăn ngừa tác dụng phụ, hãy tham khảo ý kiến ​​của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.

Tinh dầu kapoor kachri phải luôn được bảo quản ở khu vực tránh xa tầm tay trẻ em. Bảo quản tinh dầu ở nơi khô ráo, thoáng mát.

6. Các chứng chỉ/chứng nhận

• GC/MS Test.
• Food Safety and Standards Authority of India
• GMP
• Halal
• ISO 9001: 2015

Tài liệu tham khảo

1. Bisht, G. S., Awasthi, A. K., & Dhole, T. N. (2006). Antimicrobial activity of Hedychium spicatum. Fitoterapia, 77(3), 240–242. https://doi.org/10.1016/j.fitote.2006.02.004
2. Ghildiyal, S., Gautam, M. K., Joshi, V. K., & Goel, R. K. (2012). Pharmacological evaluation of extracts of Hedychium spicatum (Ham-ex-Smith) rhizome. Ancient science of life, 31(3), 117–122. https://doi.org/10.4103/0257-7941.103189
3. Jadhav, V., Kore, A., & Kadam, V. J. (2007). In-vitro pediculicidal activity of Hedychium spicatum essential oil. Fitoterapia, 78(7-8), 470–473. https://doi.org/10.1016/j.fitote.2007.02.016
4. Joshi, S., Chanotiya, C. S., Agarwal, G., Prakash, O., Pant, A. K., & Mathela, C. S. (2008). Terpenoid compositions, and antioxidant and antimicrobial properties of the rhizome essential oils of different Hedychium species. Chemistry & biodiversity, 5(2), 299–309. https://doi.org/10.1002/cbdv.200890027
5. Kalagatur, N. K., Kamasani, J. R., Siddaiah, C., Gupta, V. K., Krishna, K., & Mudili, V. (2018). Combinational Inhibitory Action of Hedychium spicatum L. Essential Oil and γ-Radiation on Growth Rate and Mycotoxins Content of Fusarium graminearum in Maize: Response Surface Methodology. Frontiers in microbiology, 9, 1511. https://doi.org/10.3389/fmicb.2018.01511
6. Koul, S., Raina, V., & Sharma, S. K. (2005). Conservation and Propagation of High Altitude Medicinal and Aromatic Plant: Hedychium spicatum. Journal of Plant Biochemistry and Biotechnology, 14(1), 57–59. doi:10.1007/bf03263227
7. Mishra, T., Pal, M., Meena, S., Datta, D., Dixit, P., Kumar, A., Meena, B., Rana, T. S., & Upreti, D. K. (2016). Composition and in vitro cytotoxic activities of essential oil of Hedychium spicatum from different geographical regions of western Himalaya by principal components analysis. Natural product research, 30(10), 1224–1227. https://doi.org/10.1080/14786419.2015.1049176
8. Raina, A. P., & Negi, K. S. (2015). Essential Oil Composition ofHedychium spicatumBuch.-Ham. ex Smith. from Uttarakhand, India. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 18(2), 382–388. https://doi.org/10.1080/0972060x.2015.1010599
9. Rawat, S., Jugran, A. K., Bhatt, I. D., & Rawal, R. S. (2018). Hedychium spicatum: a systematic review on traditional uses, phytochemistry, pharmacology and future prospectus. The Journal of pharmacy and pharmacology, 70(6), 687–712. https://doi.org/10.1111/jphp.12890