Tinh dầu Cúc La Mã

Từ thời cổ đại, cúc La Mã đã được sử dụng như một loại thuốc thảo dược. Ngày nay vẫn cúc La Mã được sử dụng ở nhiều dạng chế phẩm khác nhau như trà, bột, tinh dầu, … Tinh dầu cúc La Mã có những tác dụng có lợi nào, bạn cần lưu ý gì khi sử dụng.

1. Mô tả cây cúc La Mã

Tên khoa học Chamaemelum nobile thuộc họ Cúc Asteraceae.

Cúc La Mã là cây thân thảo. Lá mọc xen kẽ, dạng xẻ thùy, phủ lớp lông tơ rất mịn. Thân cây cao từ 20 đến 30 cm. Hoa mọc đơn lẻ ở đầu ngọn, cánh hoa màu trắng, nhị hoa vàng rực rỡ. Thời gian ra hoa từ tháng 6 đến tháng 7 hằng năm ở Bắc bán cầu. Hoa có mùi thơm ngọt.

Cúc La Mã thường bị nhầm lẫn với cúc Đức German chamomile (Matricaria chamomilla). Nhưng chúng khác nhau về hình dạng, đặc điểm và thành phần hóa học.

2. Tinh dầu cúc La Mã là gì?

Hoa của cây cúc La Mã sau khi thu hái về được sơ chế, rửa sạch và chưng cất hơi nước để tạo ra tinh dầu cúc La Mã. Thành quả thu được tinh dầu, ban đầu có màu xanh lam sau dần chuyển sang xanh lục và cuối cùng có màu vàng sẫm. Mặc dù màu sắc bị thay đổi nhưng tinh dầu vẫn không mất tác dụng.

3. Thành phần hóa học của tinh dầu cúc La Mã

Các thành phần chính của tinh dầu chiết xuất từ ​​hoa cúc La Mã là α-bisabolol, bisabolol oxides, chamazulene, azulenesse, farnesene, spiro-ether quiterpene lactones, glycosides, hydroxycoumarins. Còn có các flavanoids (như apigenin, luteolin, patuletin, quercetin), coumarins (như herniarin, umbelliferone), terpenoids và chất nhầy.

Trong hoa cúc La Mã có khoảng 120 hợp chất đã được xác định. Trong đó có 28 terpenoid và 36 flavonoid.  Chủ yếu là flavonoid apigenin, quercetin, patuletin dưới dạng glucoside và các dẫn xuất acetyl hóa khác nhau. Apigenin là hợp chất flavonoid hứa hẹn nhất.

4. Tác dụng dược lý của tinh dầu cúc La Mã

Theo y học cổ truyền, cúc La Mã từ lâu đã được sử dụng trong y học với nhiều tác dụng khác nhau. Có thể kể đến như các bệnh ngoài da, răng miệng, tiêu hóa cho đến an thần dễ ngủ, giảm lo âu. Ngoài ra, còn ghi nhận hiệu quả trong viêm khớp, đau lưng, …

4.1 Giúp dễ ngủ ngon, an thần

Theo y học truyền thống, các chế phẩm từ hoa cúc như trà và tinh dầu thơm được sử dụng để điều trị chứng mất ngủ nhờ tác dụng an thần.

Tác dụng an thần có thể là do apigenin liên kết với các thụ thể benzodiazepine trong não. Người bệnh ngửi tinh dầu hoa cúc La Mã đã giảm căng thẳng, giảm nồng độ hormone vỏ thượng thận (ACTH) trong huyết tương.

Ngoài ra, còn ghi nhận sau khi uống trà hoa cúc La Mã thì người ta có thể có giấc ngủ sâu và kéo dài đến 90 phút

4.2 Chống viêm, giảm đau, hạ sốt

Các thành phần α-bisabolol, bisabolol oxides, chamazulene và các flavonoid khác có đặc tính chống viêm và hạ sốt. Nghiên cứu ở những người tình nguyện đã chứng minh rằng tinh dầu hoa cúc La Mã xâm nhập vào bên dưới bề mặt da vào các lớp sâu hơn. Từ đó, ức chế giải phóng các hóa chất trung gian gây viêm như prostaglandin E(2), enzym cyclooxygenase (COX-2) mà không ảnh hưởng đến COX-1.

4.3 Bệnh cơ xương khớp

Trên người bệnh thoái hóa khớp gối, người ta nhận thấy bôi tinh dầu hoa cúc La Mã tại chỗ trong 3 tuần giúp giảm số lượng thuốc giảm đau cần sử dụng. Ngoài ra, cũng không ghi nhận các tác dụng phụ nào khi bôi ngoài da.

Một nghiên cứu khác về tác dụng của tinh dầu hoa cúc La Mã trong hội chứng ống cổ tay. Người bệnh đã cải thiện về biên độ vận động, giảm mức độ nặng của triệu chứng. Đồng thời, kết quả điện cơ thời gian tiềm tàng của dây thần kinh giữa được rút ngắn rõ rệt.

4.4 Cảm lạnh thông thường

Cảm lạnh thông thường do virus là bệnh thường gặp nhất ở người. Đây là một bệnh truyền nhiễm virus nhẹ của đường hô hấp trên. Thông thường, tuy không đe dọa tính mạng nhưng cảm lạnh ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng ngửi hơi nước có tinh dầu từ ​​hoa cúc làm giảm các triệu chứng cảm lạnh và rút ngắn thời gian bệnh.

4.5 Bệnh chàm

Loại kem bôi chứa tinh dầu hoa cúc La Mã được chứng minh có hiệu quả trong làm dịu da, giảm ngứa và các triệu chứng khác của bệnh chàm dị ứng. Hiệu quả này rõ rệt sau 2 tuần điều trị. Khả năng hoạt động tương đương với kem bôi hydrocortisone 0,5%. Chưa ghi nhận tác dụng không mong muốn nào.

4.6 Phục hồi ruột sau phẫu thuật vùng bụng

Tắc ruột sau phẫu thuật là một biến chứng thường gặp sau phẫu thuật vùng bụng. Người ta đánh giá tác động tinh dầu hoa cúc bôi tại chỗ lên ruột sau phẫu thuật cắt buồng trứng. Các kết quả đều cho thấy khả năng của tinh dầu này. Người bệnh rút ngắn thời gian “xì hơi”, xuất hiện nhu động ruột đầu tiên, cảm giác thèm ăn và đại tiện. Chưa ghi nhận tác dụng không mong muốn nào.

Điều này cho thấy bôi tinh dầu cúc La Mã ở vùng bụng có hiệu quả trên đường ruột và giảm thiểu tắc ruột sau phẫu thuật.

4.7 Chữa lành vết thương

Sử dụng tinh dầu hoa cúc La Mã bôi ngoài da trong chữa lành vết thương cho kết quả rất tốt. Sau 15 ngày, diện tích vết thương giảm 61%, độ vết thương bền cao hơn, nhanh chóng hình thành các mô hạt. Bên cạnh đó, tinh dầu còn có khả năng chống lại các vi khuẩn xâm nhập. Từ đó, hiệu quả tăng lên.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy tinh dầu hoa cúc La Mã giúp chữa lành vết thương nhanh hơn so với corticosteroid. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu sâu hơn để sử dụng tinh dầu này trong lâm sàng.

4.8 Giảm lo âu

Tinh dầu cúc La Mã là thành phần cơ bản của liệu pháp hương thơm. Người ta nghiên cứu đánh giá tác động của xoa bóp tinh dầu đối với chứng lo âu ở phụ nữ cao tuổi Hàn Quốc. Xoa bóp bằng hỗn hợp tinh dầu thơm gồm hoa oải hương, hoa cúc La Mã, hương thảo và chanh. Mỗi buổi kéo dài 20 phút và được thực hiện 3 lần mỗi tuần. Xoa bóp bằng tinh dầu đem lại hiệu quả tích cực. Người bệnh nhận thấy giảm lo âu đáng kể. Tuy nhiên, để khách quan, cần có những thiết kế nghiên cứu chặt chẽ hơn trong tương lai.

4.9 Trĩ

Trĩ là một bệnh lý vùng hậu môn trực tràng gây nên khó chịu cho nhiều người. Trĩ nếu không điều trị đúng cách gây nên nhiều biến chứng khác nhau. Các nghiên cứu cho thấy thuốc mỡ chứa tinh dầu hoa cúc có thể cải thiện bệnh trĩ. Hoặc các sản phẩm nước rửa tại chỗ có chứa tinh dầu này cũng làm giảm chứng viêm liên quan đến bệnh trĩ.

5. Cách sử dụng tinh dầu cúc La Mã

Hoa và tinh dầu cúc La Mã được ứng dụng rộng rãi trong đời sống. Không chỉ đơn thuần sử dụng tại nhà với nguyên liệu thô; mà còn được sản xuất thành các sản phẩm hóa dược khác nhau sử dụng trong đời sống hàng ngày.

5.1 Cách dùng tinh dầu Cúc La Mã thông thường tại nhà

Ứng dụng liệu pháp hương thơm

Ngửi mùi tinh dầu hoa cúc có thể giúp điều trị nhiều vấn đề khác nhau như đã kể trên. Bao gồm cả chứng lo âu và cải thiện giấc ngủ.

Bạn có thể dùng máy khuếch tán hoặc dùng bình xịt thủy tinh. Bạn nên pha loãng từ 10 – 15 giọt tinh dầu mỗi 30 ml nước. Bạn có thể sử dụng không gian trong nhà mình.

Lưu ý: bạn cần đảm bảo không gian ở được thông gió tốt. Không sử dụng bình xịt nhựa vì tinh dầu sẽ phân hủy nhựa theo thời gian.

Ứng dụng trong xoa bóp ngoài da

Tinh dầu hoa cúc cũng có thể được sử dụng để bôi ngoài da. Điều này có thể giúp giảm đau nhức, các vấn đề về tiêu hóa cũng như chứng lo âu.

Bạn có thể làm hỗn hợp dầu massage bằng cách pha loãng tinh dầu hoa cúc với các dầu nền như dầu dừa, dầu jojoba. Có thể tham khảo pha thêm cùng các tinh dầu khác như hoa oải hương, hương thảo và chanh.

Hoặc có thể thêm hỗn hợp dầu trên vào nước ấm để tắm, hoặc thêm vào sữa tắm thường ngày.

Bạn có thể thêm 1 – 2 giọt tinh dầu cúc La Mã vào kem dưỡng ẩm toàn thân.

Hoặc thêm 1 – 2 giọt tinh dầu vào khăn chườm ấm để chườm lên vùng đau nhức như lưng, gối, bụng.

5.2 Các dạng chế phẩm hiện có

Hoa và tinh dầu cúc la mã được biết là được sử dụng trong nhiều dạng chế phẩm khác nhau. Ngày nay tinh dầu cúc La mã được thêm vào các sản phẩm dược và mỹ phẩm khác nhau.

Ví dụ, sữa tắm, dung dịch vệ sinh chứa tinh dầu này giúp giảm viêm vùng hậu môn sinh dục. Thêm vào nước súc miệng để sát trùng vùng hầu họng. Hoặc thêm vào kem dưỡng da để làm dịu da, như tác dụng trong bệnh chàm nói trên.

Tất nhiên là bạn có thể dùng dạng hoa khô hoặc bột hoa khô để pha trà giống như các loại trà thảo mộc khác. Loại trà này rất phổ biến trên thế giới nhờ sự thuận tiện, đơn giản và hiệu quả của nó.

6. Lưu ý an toàn khi sử dụng tinh dầu Cúc La Mã

6.1 Người cơ địa dị ứng

Hoa cúc la mã và tinh dầu được FDA liệt kê trong danh sách GRAS, thường được công nhận là an toàn với con người. Tuy nhiên có tỷ lệ tương đối những người nhạy cảm với hoa cúc và xuất hiện các phản ứng dị ứng với tinh dầu. Những người nhạy cảm với cỏ phấn hương, hoa cúc hoặc các thành viên khác của họ Cúc dễ bị dị ứng do tiếp xúc với cúc La Mã. Một số trường hợp nặng ghi nhận viêm da tiếp xúc thứ phát do hoa và tinh dầu cúc La mã.

6.2 Tương tác với các thuốc

Các bằng chứng về phản ứng chéo của cúc La Mã với các loại thuốc khác không được ghi nhận đầy đủ. Cần nghiên cứu thêm về vấn đề này trước khi đưa ra kết luận. Tuy nhiên, nếu bạn đang sử dụng bất kì loại thuốc nào, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia để tránh những tác hại không mong muốn.

6.3 Nhóm đối tượng đặc biệt

Vẫn chưa có khuyến cáo về tính an toàn của cúc La Mã ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, đang cho con bú, hoặc những người bị bệnh gan, thận.

Bạn cần phân biệt và sử dụng đúng cách các chế phẩm từ hoa cúc La Mã. Điều này giúp bạn an toàn và mang lại lợi ích điều trị. Tuy nhiên, không nên sử dụng bừa bãi hoặc không đúng cách vì có thể có hại.

Ngày nay, việc sử dụng tinh dầu thiên nhiên nói chung và tinh dầu cúc La Mã nói riêng ngày càng phổ biến. Những tác dụng của tinh dầu này đã và đang được nghiên cứu thêm. Hứa hẹn trong tương lai, tinh dầu cúc La Mã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống của con người.

7. Các chứng chỉ/chứng nhận

• COA/GC/MS Test.
• Food Safety and Standards Authority of India
• GMP
• Halal
• ISO 9001: 2015

Tài liệu tham khảo:

• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2995283/
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28107852/
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6121760/