Tinh Dầu Vitex Berry

Trong thời đại ngày nay, giữa cuộc sống bộn bề và vất vả, tất cả chúng ta đều cần một chút hỗ trợ về tinh thần. Và may mắn thay tinh dầu Vitex berry luôn sẵn sàng giúp đỡ bạn vấn đề trên, hơn thế chúng còn đem lại nhiều giá trị sinh học đa dạng khác. Cùng Kobi khám phá nhiều hơn về tinh dầu đến từ thực vật Vitex agnus castus này nhé.

1. Đôi nét về thực vật

1.1 Thông tin chung

• Họ thực vật: Lamiaceae (hoặc theo một số tài liệu khác là Cỏ roi ngựa-Verbenaceae)
• Tên khoa học của chi thực vật: Vitex;
• Tên khoa học thực vật: Vitex agnus castus L;
• Tên gọi thông thường: Chaste Tree, Chasteberry, Monks Pepper, Abraham’s balm,…

Theo tài liệu, Vitex agnus castus có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải và Tây Á. Chi Vitex chứa khoảng 250 loài trên toàn thế giới, phân bố rải rác ở ở các vùng ôn đới và cận nhiệt đới ấm áp. Bao gồm cả miền Nam của Hoa Kỳ, Địa Trung Hải, Tây Á…

Điều thú vị trong tên thực vật, “Vitex agnus-castus”, xuất phát từ tiếng Hy Lạp “agnus” có nghĩa là “vô sinh” hoặc “trong trắng”. Còn “castus” trong tiếng Latinh, cũng được dịch là “trong trắng” hoặc “tinh khiết”. Từ thời Trung cổ, quả của loài đã được sử dụng với khả năng làm giảm ham muốn tình dục của nam giới.

1.2 Mô tả thực vật

Vitex là một loại cây sống thành bụi, rụng lá, sống lâu năm, có hoa sặc sỡ vào mùa hè và mùi thơm nồng.

Chiều cao trung bình của cây Vitex khoảng 1-6m, vỏ cây được bao phủ bởi lớp lông trắng.

Lá mọc đối, cuống lá dài, kích thước lá dài 1,5−10,0 cm, rộng 0,5−2,0 cm, mép có thể có rằng cưa, màu xanh lá đậm.

Cụm hoa hình chùy, mọc đối xứng, màu trắng hoặc tím. Nhờ mùi hương mà giữa mùa hè sẽ thu hút nhiều ong bướng đến thụ phấn.

Quả có dạng hình cầu, đường kính 2-4 mm, màu đỏ.

Cây yêu cầu ánh nắng đầy đủ mặc dù chịu được bóng râm một phần, cùng với đất thoát nước tốt.

Cây phát triển tốt trên đất mùn từ trung tính đến kiềm và cũng có thể sinh sản sinh dưỡng

1.3 Thành phần của thực vật Vitex agnus castus

Hầu hết nghiên cứu trước đây về phân tích hóa thực vật của V. agnus-castus đã phát hiện ra sự hiện diện của những thành phần như:

• Glycoside;
• Flavonoid: vitexin, casticin, , isovitexin, dictuletin, chrysophanol D, orientin, quercetagetin;
• Diterpenoids, steroid, axit phenolic và các dẫn xuất của chúng;
• Tannin, iridoïds;
• Tinh dầu và dầu béo;
• …;

Trong đó:

• Flavonoid (kaempferol, casticin, orientin, quercetagetin và isovitexin): đều là những sắc tố thực vật được tìm thấy tự nhiên trong nhiều trái cây, hạt và rau quả. Chúng được đánh giá cao nhờ có đặc tính chống viêm, chống oxy hóa và chống virus.
• Tinh dầu Vitex (với hoạt chất nổi bật như limonene, cineol, pinene, sabinene…): là những hóa chất tự nhiên tạo ra mùi và hương vị của quả Vitex (cũng như các loại trái cây khác), thường được ưa chuộng trong liệu pháp hương thơm
• Ngoài ra, hợp chất chống viêm (iridoid glycoside): đã được báo cáo là có hiệu quả điều trị viêm tương tự như NSAID với ít tác dụng phụ hơn.

1.4 Ứng dụng của Vitex agnus castus trong cuộc sống

Từ thời Hy Lạp cổ đại, Vitex agnus castus đã xuất hiện trong đời sống con người với ứng dụng đa dạng. Dưới các dạng như viên nang, chiết xuất lỏng, viên nén và tinh dầu…Một số ứng dụng nổi bật:

Y học:

• Liệu pháp điều trị các vấn đề về kinh nguyệt;
• Hỗ trợ điều trị đau, sưng tấy, phù nề, nhức đầu, thấp khớp và rối loạn chức năng tình dục;

Hương thơm từ cây Vitex tạo hương vị cho thực phẩm và đồ uống;

Tinh dầu chiết xuất từ lá, thân và đặc biệt từ quả của cây là chất thơm được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp nước hoa, thực phẩm, hương liệu, mỹ phẩm, dược phẩm…

2. Tinh dầu Vitex Berry là gì?

2.1 Thông tin chung

Dù tinh dầu có thể được chiết xuất từ ​​bất kỳ bộ phận nào của cây, chẳng hạn như lá, vỏ cây, gỗ, quả, hạt hoặc thân rễ. Thế nhưng nổi bật hơn cả là tinh dầu Vitex Berry (Vitex Berry Essential Oil). Đây là một sản phẩm hương thơm, được chiết xuất từ bộ phận quả của loài Vitex agnus castus. Bằng quá trình thông dụng chủ yếu là chưng cất hơi nước, thu được tinh dầu Vitex Berry, mang đặc tính ấn tượng như:

• Kết cấu tinh dầu từ Vitex agnus castus lỏng;
• Màu sắc tinh dầu từ hạt Vitex có thể không màu hoặc vàng nhạt, trong suốt.
• Mùi hương được mô tả là hòa quyện của sự nhẹ nhàng, ngọt ngào tinh tế cây cỏ cùng mùi cay nồng, ấm áp của nốt hương gỗ.

2.2 Thành phần hóa học của tinh dầu Vitex Berry

Theo báo cáo, tinh dầu Vitex Berry chứa hàng loạt hoạt chất hóa học nổi bật như như:

• trans-caryophyllene;
• sabinene;
• 1,8-cineole;
• α-terpinyl acetate;
• dihydroselarene;
• β-farnesene;
• bicyclogermacrene;
• sclareol;
• β-caryophyllene;
• limonene;
• α-pinene, β-pinene;
• …;

Một báo cáo đã ghi nhận sự khác biệt nhỏ giữa tinh dầu chiết xuất từ quả của cây hoa trắng và quả của cây hoa tím, đó là dầu từ quả của cây hoa trắng có lượng monoterpene cao hơn.

Ngoài ra, sự khác biệt đôi chút về thành phần và tỷ lệ hàm lượng tinh dầu Vitex agnus castus đến từ:

• Yếu tố môi trường;
• Giai đoạn sinh trưởng;
• Thời gian thu hái;
• Phương pháp thu hoạch;
• Phương thức chưng chất;
• Bảo quản sản phẩm tinh dầu Vitex Berry;
• Phương pháp trồng trọt;
• Tuổi của cây nguồn;

2.3 Bảo quản tinh dầu Vitex berry như thế nào?

• Bảo quản tinh dầu Vitex berry tốt nhất là trong lọ thủy tinh có nắp và giữ kín sau khi dùng. Thời hạn sử dụng sản phẩm từ Vitex agnus castus được khuyến nghị sau khi mở nắp thông thường là khoảng 6 tháng. Bởi đây là thời điểm mà chiết xuất từ cây Vitex vẫn giữ được chất lượng của chúng. Về mặt thời gian, tinh dầu Vitex agnus castus nếu được bảo quản tốt cũng sẽ bắt dầu oxy hóa dần trong 12-18 tháng sau đó.
• Chú ý các khuyến cáo và hướng dẫn của nhà sản xuất thường được in ấn trên nhãn sản phẩm Vitex Berry.
• Với mục đích kéo dài tuổi thọ của sản phẩm, tinh dầu từ cây Vitex có thể đem cất trong ngăn mát tủ lạnh hay tại vị trí thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp và nguồn nhiệt cao.
• Trong quá trình sử dụng, nếu tinh dầu từ loài Vitex agnus castus xuất hiện tình trạng mùi lạ, ôi thiu, bị oxy hóa…thì hãy loại bỏ chúng ngay.
• Để hạn chế rủi ro bất thường, nên để tinh dầu Vitex berry tránh xa tầm tay trẻ nhỏ.

3. Lợi ích của tinh dầu Vitex Berry là gì?

3.1 Kháng khuẩn

Hoạt tính của tinh dầu Vitex agnus castus được mong đợi nhờ sự đa dạng của thành phần hóa học cùng sự tương tác của chúng. Chẳng hạn như caryophyllene, sabinene, 1,8-cineole…đã được phát hiện có tác động bất lợi đến sự hình thành và phát triển của một số loại vi khuẩn.

• Bacillus subtilis;
• Escherichia coli;
• Enterococcus faecalis;
• Pseudomonas aeruginosa;
• Staphylococcus aureus;
• Salmonella typhimurium;
• Klebsiella Pneumoniae;

Từ lợi ích trên, chiết xuất từ quả của cây Vitex này được ứng dụng rộng rãi trong ngành bảo quản thực phẩm.

3.2 Kháng nấm

Bên cạnh đặc tính kháng khuẩn, tinh dầu của V. agnus-castus còn thể hiện tiềm năng kháng nấm. Cụ thể là làm chậm sự phát triển của sợi nấm trong ống nghiệm, đặc biệt là của ba loại

• Aspergillus ochraceus: bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất;
• Aspergillus flavus: kháng với hợp chất nhiều nhất;
• Penicillium expansum;

3.3 Chống oxy hóa

Hoạt tính chống oxy hóa của lá, hoa, quả, hạt của tinh dầu từ V. agnus-castus đã được xác định bằng phương pháp khảo nghiệm DPPH. DPPH là một phương pháp dễ dàng, nhanh chóng và nhạy cảm để sàng lọc chất chiết xuất từ ​​thực vật chống oxy hóa. Kết quả thu được rất khả quan khi hợp chất đến từ thực vật này thể hiện khả năng ức chế gốc tự do có hại, đồng thời đẩy lùi những nguy cơ tổn hại đến sức khỏe con người. Từ đó mà ngăn chặn sự hình thành của bệnh lý và tổn thương nguy hiểm như ung thư, tim mạch, thận…

3.4 Tinh dầu Vitex berry và sức khỏe phụ nữ

Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu lâm sàng tốt đã được thực hiện để chứng minh các hoạt động có lợi của chiết xuất Vitex đối với hệ thống nội tiết tố nữ. Một số tác động tích cực của tinh dầu Vitex như:

• Tăng cường sự phát triển thích hợp của hoàng thể, do đó nâng cao mức progesterone. Điều này có nhiều lợi ích trong kinh nguyệt, vấn đề mãn kinh và vô sinh.
• Hỗ trợ điều chỉnh rối loạn kinh nguyệt bao gồm đau bụng kinh, chu kỳ kinh kéo dài hoặc rút ngắn.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng, vì hợp chất của V. agnus-castus hoạt động bằng cách điều chỉnh sự mất cân bằng nội tiết tố, nên đây nhất định không phải là một phương thuốc có tác dụng nhanh “thần tốc”. Mà là một biện pháp khắc phục lâu dài, cần có thời gian hấp thụ và phục hồi.

3.5 Cải thiện triệu chứng mãn kinh

Theo y khoa, thời kỳ mãn kinh đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ kinh nguyệt đối với phụ nữ. Trong thời kỳ này có liên quan đến sự suy giảm tự nhiên của các hormone sinh sản nữ (estrogen và progesterone). Điều này dẫn đến mãn kinh, cùng nhiều vấn đề khác bao gồm kinh nguyệt không đều, khô âm đạo, ớn lạnh, đổ mồ hôi ban đêm, bốc hỏa và khô da. May mắn rằng, trong hai thử nghiệm riêng biệt (và khảo sát) trên 75 bệnh nhân, hầu hết phụ nữ bị các triệu chứng mãn kinh sử dụng tinh dầu từ lá và quả của cây chasteberry cho biết triệu chứng khó chịu thuyên giảm mạnh mẽ.

3.6 Giảm đau

Ngoài ra, chiết xuất từ Vitex berry có thể kích thích các thụ thể opioid. Vì vậy mà khả năng giảm đau của chúng được đánh giá khả quan. Đặc biệt với sản phẩm tinh dầu pha trộn cùng dầu vận chuyển, rồi xoa bóp lên khu vực tổn thương thì lợi ích sẽ được nâng cao nhiều hơn nữa.

3.7 Xua đuổi côn trùng

Trong một nghiên cứu, một loại thuốc xịt được phát triển từ chiết xuất từ cây chasteberry hay Vitex đã thành công trong việc xua đuổi bọ chét, muỗi, ve và ruồi cắn người và động vật trong khoảng thời gian khoảng 6 giờ. Hơn thế, báo cáo khác cũng cho thấy vitex có thể giết chết ấu trùng chấy và cản trở sự sinh sản của chấy trưởng thành. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nghiên cứu bổ sung và chi tiết hơn để đưa lợi ích này ứng dụng rộng rãi.

3.8 Tinh dầu Vitex berry và làn da

Tinh chất từ Vitex berry cũng có thể hỗ trợ điều trị mụn trứng cá tiền kinh nguyệt do đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa của nó. Trong một nghiên cứu dựa trên tế bào, chiết xuất gel của chasteberry ức chế sự phát triển của vi khuẩn sinh mụn. Đồng thời khả năng cân bằng nội tiết của thực vật của góp phần cải thiện vấn đề về da do hormone.

3.9 Liệu pháp hương thơm

Tinh dầu Vitex berry luôn nhận được sự đồng tình của các nhà trị liệu bằng hương thơm vì một số lý do. Bao gồm:

• Tác dụng cải thiện tâm trạng;
• Hiệu quả để đối phó với sự căng thẳng;
• An thần, ổn định giấc ngủ;
• Xua tan cảm xúc tiêu cực;
• Truyền tải sự tích cực cho tinh thần và cảm xúc;
• Có thể giúp trí nhớ và chức năng não sau mãn kinh, chống lại “sự suy giảm nhận thức liên quan đến mãn kinh” .
• Lợi hô hấp: loãng đờm, ngăn ngừa cơn ho khó chịu, thông thoáng đường thở…

Như vật, không khó nhận ra rằng, tinh dầu từ cây Vitex luôn được ưa chuộng trong các buổi cầu nguyện, tập yoga, thiền định, thư giãn cá nhân…

4. Gợi ý sử dụng tinh dầu Vitex berry

4.1 Tinh dầu Vitex berry dùng qua đường hô hấp:

• Khuếch tán tinh dầu từ quả Vitex nhanh chóng, an toàn bằng cách nhỏ vài giọt tinh dầu vào máy xông tinh dầu chứa đầy nước và chờ đợi hơi nước lan tỏa.
• Bên cạnh đó, tinh dầu Vitex agnus castus còn được pha trộn dưới dạng sản phẩm túi thơm, nến thơm, sáp thơm…
• Xông hơi bằng tinh dầu từ quả Vitex là phương thức an toàn và dễ thực hiện.
• Nhỏ 2-3 giọt tinh dầu Vitex agnus castus vào vật dụng gần nơi thư giãn, nghỉ ngơi, bồn tắm, nước rửa chân…

4.2 Tinh dầu Vitex berry dùng bên ngoài da

Tinh dầu Vitex agnus castus có thể được sử dụng tại chỗ, thông qua việc thoa trực tiếp hoặc massage. Hãy tận dụng sức mạnh từ các đặc tính hỗ trợ đáng kinh ngạc của Vitex Berry bằng cách pha loãng với dầu vận chuyển và thoa tại chỗ lên khu vực khó chịu của cơ thể, phù hợp với nhu cầu trị liệu.

Thêm 1 giọt tinh dầu Vitex berry vào kem dưỡng da để nuôi dưỡng và cải thiện vấn đề da.

4.3 Gợi ý kết hợp tinh dầu Vitex agnus castus đơn giản

Tinh dầu từ Vitex agnus castus có thể được sử dụng kết hợp với các loại khác như:

• Hương hoa: hoa hồng, phong lữ hoặc hoa oải hương…;
• Cây xô thơm (clary sage);
• Cỏ vetiver;
• Gỗ sồi oakwood;
• …

Thực sự, điều này sẽ giúp nâng cấp quá trình trải nghiệm tinh dầu, đồng thời giúp bạn tìm kiến được mùi thơm phù hợp với bản thân hơn.

5. Lưu ý gì khi sử dụng tinh dầu Vitex berry

5.1 Lưu ý chung

Dù khá lành tính, nhưng trong quá trình sử dụng tinh dầu Vitex agnus castus cần phải chú ý các điểm sau:

• Không ủng hộ hành động dùng tinh dầu quả Vitex nguyên chất, đậm đặc bằng miệng trực tiếp.
• Khuyến khích sử dụng tinh dầu Vitex agnus castus theo 2 cách là thông qua hô hấp và thoa tại chỗ.
• Hãy thử hỗn hợp dầu Vitex agnus castus trên một vùng nhỏ của cánh tay trong trước khi sử dụng tinh dầu này.
• Mặt khác, lưu ý hạn chế tiếp xúc dầu Vitex agnus castus đậm đặc ở những nơi nhạy cảm trên cơ thể như vết thương hở, niêm mạc, tai trong, mắt,…
• Vì tinh dầu Vitex berry càng đậm đặc, nồng độ càng cao thì tình trạng chóng mặt, đau đầu, kích ứng, phỏng da…sẽ dễ xảy ra, vì vậy, đừng thoa tinh dầu này chưa pha loãng lên da.
• Tinh dầu Vitex với nồng độ 2% trong dầu thực vật có thể dùng để massage toàn thân. Hoặc ở nồng độ 5% đến 7% trong dầu, kem hoặc gel nền để ứng dụng các khu vực cục bộ như đau vú hoặc đau bụng kinh.
• Hãy tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ chuyên khoa về hương thơm để được tư kỹ càng hơn khi cần thiết, nhất là với trường hợp đang mắc bệnh lý nhạy cảm.

5.2 Đối tượng nào nên thận trọng khi sử dụng tinh dầu Vitex berry

Trong quá trình sử dụng tinh dầu từ loài Vitex agnus castus cũng cần phải chú ý trên các đối tượng như:

• Trẻ em;
• Vật nuôi;
• Phụ nữ có thai: do khó khăn trong kiểm soát tác động của chiết xuất từ Vitex agnus castus trên người mẹ và thai nhi.
• Phụ nữ đang cho con bú;
• Đối tượng từng dị ứng với sản phẩm chiết xuất từ thực vật thuộc chi Vitex này;
• Trường hợp đang bị bệnh tâm thần phân liệt, Parkinson, hoặc bất kỳ tình trạng nào khác trong đó có sự ảnh hưởng đến mức độ dopamine…
• Những người có cơ thể tình trạng nhạy cảm với hormone: (ví dụ như u xơ tử cung và ung thư vú, lạc nội mạc tử cung, buồng trứng hoặc tuyến tiền liệt…) được khuyến cáo là không nên dùng sản phẩm của cây vitex mà chưa tham khảo ý kiến nhà cung cấp sản phẩm hay bác sĩ chuyên môn.
• Nếu bạn có lịch trình phẫu thuật, khuyến khích ngưng sử dụng tinh dầu quả Vitex ít nhất 2 tuần trước đó.

6. Tổng kết

Giá trị hương thơm và lợi ích đến từ tinh dầu Vitex berry là không thể phủ nhận. Hy vọng trong tương lai tiềm năng của tinh dầu từ loài Vitex agnus castus sẽ được khai thác đầy đủ hơn để ứng dụng chúng rộng rãi vào đời sống. Kobi luôn ở cạnh bạn để cùng nhau trải nghiệm thế giới tinh dầu thiên nhiên độc đáo.

7. Các chứng chỉ/chứng nhận

• COA/GC/MS Test.
• Food Safety and Standards Authority of India
• GMP
• Halal
• ISO 9001: 2015

Tài liệu tham khảo

1. Vitex agnus-castus https://en.wikipedia.org/wiki/Vitex_agnus-castus
2. Vitex Berry Essential Oil https://tishntosh.com/wp-content/uploads/2016/08/pi_vitex_berry_essential_oil.pdf
3. 5 Benefits of Chasteberry (Vitex agnus-castus) + Side Effects https://supplements.selfdecode.com/blog/chasteberry-vitex-agnus-castus/
4. Vitex (Chasteberry) Herb Benefits & Uses for Women https://wellnessmama.com/remedies/vitex-chasteberry/
5. What Is Vitex? https://www.verywellhealth.com/vitex-what-should-you-know-about-it-89530
6. Vitex Agnus-Castus: Which Benefits of Chasteberry Are Backed by Science? https://www.healthline.com/nutrition/vitex#what-it-is
7. Vitexagnus-castus essential oil and menopausal balance: a self-care survey https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12353616/