Tinh dầu Cúc Ngải Xanh

Cúc ngải xanh là cái tên còn xa lạ với nhiều người. Loài cây này rất phổ biến ở vùng Địa Trung Hải, Maroc. Những năm gần đây, loài hoa nhỏ này đã nhận được rất nhiều quan tâm tích cực của truyền thông thẩm mỹ. Do đó, tinh dầu cúc ngải xanh đã trở thành một thành phần phổ biến trong nhiều loại sản phẩm mỹ phẩm, từ kem trị mụn đến các giải pháp chống lão hóa. Cùng Kobi Việt Nam tìm hiểu về cúc ngải xanh, cách sử dụng và lưu ý khi dùng tinh dầu này trong bài viết dưới đây.

1. Mô tả cây cúc ngải xanh

Cúc ngải xanh tên khoa học là Tanacetum annuum, hay Balsamita annua DC. Balsamita multifida Clemente Chrysanthemum annuum (L.) Fiori. Cây cúc ngải xanh thuộc gia đình họ Cúc Asteraceae.

Cúc ngải xanh là một loài thực vật thân thảo có hoa. Cúc ngải xanh có thân mập, mọc thẳng, thường trơn không lông phủ, cao từ 50 – 150 cm và phân nhánh ở gần ngọn. Các lá mọc so le, dài 10 – 15 cm và lá chia thùy hình lông chim, chia gần như về trung tâm thành khoảng bảy cặp. Trong mỗi thùy lại được chia thành các thùy nhỏ hơn, mép có răng cưa, cho nên, chiếc lá trông giống như cây dương xỉ. Toàn bộ lá được phủ lớp lông trắng mịn nhỏ. Các hoa màu vàng hơi tròn, phẳng, giống như nút, mọc ở đầu ngọn và đầu cành. Hoa tạo thành các cụm hoa rực rỡ từ cuối xuân đến cuối mùa hè. Mùi hương cúc ngải xanh vừa có mùi của long não mà vừa gợi nhớ đến mùi hương thảo.

Cây có nguồn gốc mọc hoang dã ở Địa Trung Hải, về sau được trồng chủ yếu ở Maroc. Ngày nay, sự phổ biến của hoa cúc ngải xanh trong mỹ phẩm ngày càng tăng cao mà khiến cho nó gần như không còn tồn tại trong tự nhiên nhiều. Thậm chí, dù nguồn cung cấp đang tăng đều, nhưng tinh dầu cúc ngải xanh vẫn là loại tinh dầu đắt tiền.

2. Tinh dầu cúc ngải xanh là gì?

Tinh dầu cúc ngải xanh được chưng cất hơi nước từ hoa, thân, và lá cúc ngải xanh.

Tinh dầu có mùi thơm thảo mộc nhẹ nhàng do chứa nhiều long não. Mặc dù hoa và thân trên mặt đất của cây không có màu xanh lam nhưng trong quá trình chưng cất, một trong những thành phần hóa học của tinh dầu là chamazulene được giải phóng. Khi đun nóng, chamazulene chuyển sang màu xanh lam đậm, tạo cho tinh dầu có màu xanh đặc trưng. Chính xác thì nồng độ chamazulene trong cây sẽ thay đổi khi mùa sinh trưởng kéo dài từ tháng Năm đến tháng Mười Một.

3. Thành phần hóa học của tinh dầu cúc ngải xanh

Tổng cộng có 73 thành phần được xác định khi phân tích chiếm 94,9% lượng tinh dầu. Tinh dầu cúc ngải xanh chứa sabinene (14.0%), camphor (13.6%), myrcene (8.0%), β – pinene (7.7%), chamazulene (6.9%), α – phellandrene (6.5%), 3, 6 – dihydro chamazulene (5.2%), p – cymene (5%). Và một lượng nhỏ các chất khác như 5, 6 – dihydro chamazulene (0.5%/0.3%) và 7, 12 – dehydro – 5, 6, 7, 8 – tetrahydro chamazulene (0.6%).

Thành phần hóa học của tinh dầu chiết xuất từ cúc ngải xanh còn thay đổi theo vị trí địa lý, khí hậu, thời gian thu hoạch cúc ngải xanh.

4. Tác dụng của tinh dầu cúc ngải xanh

Mặc dù chưa có nhiều nghiên cứu được thực hiện để kiểm tra mức độ hiệu quả của tinh dầu cúc ngải xanh trong việc sử dụng lâm sàng nhưng có một số bằng chứng cho thấy nó có thể hiệu quả trong chăm sóc da.

4.1. Chống viêm

Chưa có nhiều nghiên cứu về cách sử dụng tinh dầu cúc ngải xanh blue tansy để giảm viêm. Nhưng có một số bằng chứng cho thấy hai trong số các thành phần hóa học chính của nó có tác dụng chống lại triệu chứng viêm:

• Sabinene là thành phần chính của tinh dầu cúc ngải xanh blue tansy. Nhiều nghiên cứu cho thấy sabinene là một chất chống viêm hiệu quả.
• Camphor là một thành phần quan trọng khác trong tinh dầu cũng đã được chứng minh là nguồn đáng tin cậy để giảm viêm trong cơ thể.
• Ngoài ra, Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ lưu ý rằng chamazulene, hóa chất tạo ra màu xanh trong tinh dầu, cũng là một chất chống viêm.

Đây là cơ sở nền tảng để phát triển mở rộng nghiên cứu toàn diện về tinh dầu và các thành phần hóa học khác trong đó.

4.2. Chữa lành da

Lão hóa da do hai nhóm nguyên nhân bên trong và bên ngoài. Nguyên nhân bên trong là do quá trình lão hóa tự nhiên. Trong khi yếu tố bên ngoài là do tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời. Sự tiếp xúc quá mức với tia UV tác động làm thay đổi trong mô liên kết, mất độ đàn hồi của da và có thể gây ra một số loại u da.

Hàm lượng camphor trong tinh dầu cúc ngải xanh blue tansy đã được chứng minh là có thể giúp phục hồi làn da bị tổn thương.

Trong một nghiên cứu, những con chuột đã được tiếp xúc với bức xạ UV bị tổn thương da. Điều trị bằng camphor trong tinh dầu cúc ngải xanh kết quả cho thấy sự cải thiện da đáng kể. Điều này khiến các nhà nghiên cứu cho rằng camphor có thể là một chất làm lành vết thương và thậm chí là chống nếp nhăn.

4.3. Chống histamin

Histamin là nguyên nhân chính gây ra phản ứng dị ứng ở người. Các phản ứng này ở đường hô hấp thường là sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, thậm chí nặng hơn là khó thở, hen suyễn.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, cúc ngải xanh đã được sử dụng như một loại thuốc kháng histamin để giảm nghẹt mũi. Các chuyên gia trị liệu bằng hương thơm khuyên bạn nên nhỏ vài giọt vào bát nước thật nóng để xông hơi giảm triệu chứng.

5. Cách sử dụng tinh dầu cúc ngải xanh

Để sử dụng tinh dầu hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số cách sau:

5.1. Trộn cùng kem dưỡng da hoặc dầu nền

• Giống như bất kỳ loại tinh dầu nào, điều quan trọng là phải pha loãng tinh dầu cúc ngải xanh trước khi tinh dầu tiếp xúc với da của bạn. Bạn có thể nhỏ 1 đến 2 giọt dầu màu xanh lam vào kem dưỡng ẩm, sữa rửa mặt hoặc sữa dưỡng thể để giúp tăng tác dụng chữa lành da của sản phẩm.
• Bạn có thể làm hỗn hợp dầu massage bằng cách pha loãng tinh dầu theo tỉ lệ. Hiện chưa có liều lượng tiêu chuẩn của tinh dầu cúc ngải xanh. Mỗi giọt tinh dầu thường được trộn với khoảng 1 thìa cà phê (5 mL) dầu ô liu trước khi thoa trực tiếp lên da.
• Hoặc bạn có thể thêm hỗn hợp dầu trên vào nước ấm để tắm, hoặc thêm vào sữa tắm thường ngày để dưỡng da.

5.2. Khuếch tán tinh dầu

• Nhiều người thấy mùi hương thảo mộc của tinh dầu blue tansy. Tinh dầu giúp cơ thể rất thư giãn. Để tận hưởng hương thơm trong ngôi nhà của bạn, hãy nhỏ vài giọt vào máy khuếch tán. Lưu ý: bạn cần đảm bảo thông gió tốt cho không gian đặt máy khuếch tán.
• Xông mũi họng: nhỏ một vài giọt tinh dầu vào bát nước nóng để xông. Nó giúp bạn giảm nghẹt mũi, sổ mũi.
• Xịt lên da: để tinh dầu hoạt động như chất hỗ trợ chống viêm, bạn hãy thêm 4 ml tinh dầu cúc ngải xanh vào một bình xịt có chứa 120 ml nước. Lắc chai để trộn dầu và nước trước khi xịt. Lưu ý: Không nên chứa trong chai nhựa do tinh dầu có thể phân hủy chai. Bạn nên chọn chai thủy tinh để tinh dầu không làm hỏng chai lọ.

6. Lưu ý khi sử dụng tinh dầu cúc ngải xanh

6.1. Lựa chọn sản phẩm

Vì tinh dầu cúc ngải xanh blue tansy là một trong những loại tinh dầu đắt tiền hơn, nên hãy đọc nhãn để chắc chắn rằng bạn đang mua hàng thật:

• Tìm tên Latinh của cúc ngải xanh là Tanacetum annuum trên nhãn. Hãy chắc chắn rằng bạn không mua Tanacetum vulgare (loại cúc ngải thông thường) hoặc không pha tạp với loại tinh dầu này. Loại cúc ngải tansy thông thường có nồng độ thujone cao, một loại enzyme độc hại. Tinh dầu cúc tansy thông thường không được sử dụng cho mục đích trị liệu bằng hương thơm.
• Hãy chắc chắn rằng nó không được pha trộn với dầu thực vật, điều này có thể làm giảm chất lượng của nó.
• Hãy chắc chắn rằng tinh dầu được đóng gói trong một chai thủy tinh tối màu để bảo vệ toàn vẹn thành phần hóa học theo thời gian.

6.2. Khi sử dụng sản phẩm

• Tinh dầu cúc ngải xanh cũng giống như hầu hết các loại tinh dầu khác. Bạn không nên uống hoặc thoa lên da mà không pha loãng dầu trước.
• Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, hãy tham khảo ý kiến với bác sĩ trước khi sử dụng tinh dầu.
• Ảnh hưởng đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vẫn chưa được hiểu biết đầy đủ nên không sử dụng tinh dầu nếu không cần thiết hoặc không được chỉ định.

6.3. Các phản ứng dị ứng

• Nên kiểm tra khả năng dị ứng ở vùng da nhỏ trước khi sử dụng toàn bộ da cơ thể. Cách thực hiện: Rửa vùng da bằng xà phòng và lau khô. Nhỏ một vài giọt tinh dầu đã pha loãng vào vùng da đó. Che lại bằng gạc, sau đó đợi 24 giờ. Nếu trong vòng 24 giờ xuất hiện triệu chứng mẩn đỏ, phồng rộp hoặc kích ứng, thì bạn không hợp với tinh dầu này. Hãy rửa sạch da bằng xà phòng dịu nhẹ. Nếu bạn không cảm thấy khó chịu, tinh dầu pha loãng an toàn để bạn có thể sử dụng.
• Lưu ý thận trọng: Tinh dầu có thể gây ra các triệu chứng hen suyễn hoặc dị ứng cho một số người. Bạn nên tránh sử dụng tinh dầu ở nơi công cộng, đông người. Các bác sĩ tại viện Hen suyễn, Dị ứng và Miễn dịch Hoa Kỳ khuyến cáo những người bị hen suyễn nên tránh sử dụng máy khuếch tán và hít tinh dầu vì nguy cơ khó thở và co thắt phế quản .
• Các phản ứng có hại với tinh dầu cúc ngải xanh bao gồm:
  • Phản ứng dị ứng, từ viêm da tiếp xúc, mề đay, ngứa đến các triệu chứng nặng hơn
  • Chóng mặt, hoa mắt
  • Viêm kết mạc dị ứng, ngứa mắt, chảy nước mắt sống
  • Đau đầu
  • Hen suyễn, khó thở
  • Kích ứng, đau dạ dày ruột gây buồn nôn, nôn

7. Kết luận

Cúc ngải xanh là tinh dầu đắt tiền với nhiều thành phần hóa học có hoạt tính sinh học quan trọng. Tuy nhiên, các nghiên cứu về tác dụng của tinh dầu này với sức khỏe con người còn rất ít thông tin. Vì vậy, tính an toàn và tác dụng phụ của tinh dầu chưa được hiểu rõ. Bên cạnh đó, tinh dầu cúc ngải xanh dễ bị pha tạp với loại cúc thông thường. Bạn đọc nên tìm đến nhà cung cấp uy tín và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

8. Các chứng chỉ/chứng nhận

• COA/GC/MS Test.
• Food Safety and Standards Authority of India
• GMP
• Halal
• ISO 9001: 2015

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.healthline.com/health/blue-tansy
2. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1934578X21990194