Tinh dầu Opoponax

Opoponax là chất nhựa thơm bắt nguồn từ chi Commiphora, đặc biệt là hai loài Commiphora guidottii và Commiphora erythraea. Dù còn khá mới mẻ, nhưng chiết xuất tinh dầu của chúng đang dần chiếm được cảm tình của đông đảo người tiêu dùng. Bởi không chỉ mang đến trải nghiệm hương thơm ấn tượng mà chúng còn tác động tích cực đối với sức khỏe con người. Bây giờ, Kobi xin giới thiệu những điều thú vị mà tinh dầu nhựa thơm Opoponax mang đến nhé.

1. Thông tin về nhựa thơm Opoponax

Theo các tài liệu, thực vật Commiphora guidottii và Commiphora erythraea thuộc chi Commiphora, họ Trám (Burseraceae). Trong đó, Commiphora erythraea và Commiphora guidotti được mô tả khoa học lần được vào các năm 1883 và 1931. Là loài cây bụi hoặc cây gỗ có thể cao đến 5m, vỏ thân màu xanh lục hoặc hơi nâu. Chúng có nguồn gốc từ hai vùng lãnh thổ ở châu Phi là Ethiopia và Somalia. Ngày nay, quần thể loài này đa dạng và phát triển rộng rãi hơn ở các khu vực lân cận gắn liền với những vùng đất bụi rậm rạp. Hiện tại, ở Việt Nam, chưa có ghi nhận việc trồng chính thức loài cây này. Do vậy, hầu hết các chế phẩm của chúng đều được nhập từ nước ngoài.

Thực tế, một trong những sản phẩm nổi bật của hai loài trên chính là phần nhựa cây. Với mục đích thu thập nhựa Opoponax, người ta chủ yếu thông qua vết nứt tự nhiên hoặc nhân tạo ở phần vỏ cây. Thông thường màu nhựa là màu nâu hoặc đỏ sẫm. Trong cuộc sống, ứng dụng của chúng khá đa dạng có thể kể đến như liệu pháp hương thơm, nước hoa, hoặc các sản phẩm chăm sóc cá nhân…

2. Đôi nét về tinh dầu nhựa thơm Opoponax

2.1 Đặc tính chung của tinh dầu nhựa thơm Opoponax

Thông thường, tinh dầu nhựa thơm Opoponax có tên tiếng anh là Opoponax/ Sweet Myrrh essential oil. Chúng được chiết xuất từ phần nhựa của một trong hai loài thực vật là Commiphora guidottii và Commiphora erythraea. Bằng quá trình chủ yếu là chưng cất hơi nước thu được dung dịch sánh nhẹ, màu vàng nhạt, cùng độ lan tỏa hương trung bình. Điểm ấn tượng đáng chú ý của dầu này đến từ mùi hương độc đáo, khó nhầm lẫn. Đó là sự trầm ấm từ mùi gỗ sâu hòa quyện hoàn hảo với chút ngọt dịu của cây cỏ.

2.2 Tinh dầu nhựa thơm Opoponax và Myrrh có gì khác biệt?

Cả hai loại tinh dầu Opoponax và Myrrh đều được thu thập thông qua quá trình chưng cất hơi nước từ nhựa của các cây cùng chi. Do vậy hương thơm tự nhiên của chúng vẫn có một số điểm tương đồng. Tuy nhiên, dầu Opoponax có xu hướng nhẹ và ngọt hơn. Trong khi đó, dầu Myrrh sẽ thiên về vị nồng, cay và xen lẫn chút hậu đắng. Vì thế, nếu bạn yêu thích tầng hương của nhóm thực vật chi Commiphora mang lại nhưng cảm thầy mùi từ dầu Myrrh hơi nồng gắt, thì dầu Opoponax chính là sự lựa chọn thích hợp.

Bảo quản:

• Tinh dầu nhựa thơm Opoponax nên được đựng cẩn thận trong vật chứa tối màu. Phải luôn đậy nắp kín để duy trì độ tươi và thời hạn sử dụng tối đa cho sản phẩm
• Đặt sản phẩm xa tầm tay trẻ nhỏ và không để ánh sáng trực tiếp chiếu vào tinh dầu.
• Nếu tinh dầu nhựa thơm Opoponax bị đổi chất so với ban đầu thì không nên tiếp xúc.

2.3 Các hoạt chất giá trị của tinh dầu nhựa thơm Opoponax

Tương tự như dầu Myrrh, tinh dầu nhựa thơm Opoponax ẩn chứa vô vàn hoạt chất phong phú, mang lại giá trị sinh học và dược học cao. Trong đó, các chất hóa học chính bao gồm: (E)-β-ocimene, (z)-α-bisabolene, α-santalene, furanodiene, (E)-β-bergamotene, α-bergamotene, germacrene D, decanol…

Một số hoạt chất nổi bật như:

• Ocimene là một monoterpene, được tìm thấy trong nhiều loại thực vật. Ngoài ra, người ta còn ghi nhận đây là chất dễ bay hơi có khả năng chống lại sâu bệnh.
• α-bisabolene là thành phần hóa học phong phú nhất trong toàn bộ tinh dầu Opoponax (33,9%). Hoạt chất này góp phần trong tạo mùi, với hương gỗ ấm đặc trưng. Ngoài ra, chúng còn có khả năng chống viêm và hạn chế dị ứng.
• Furano Sesquiterpenoids là nhóm những thành phần đặc trưng, chiếm hơn 60% chiết xuất từ ​​nhựa erythraea.

3. Lợi ích của tinh dầu đối nhựa thơm Opoponax với sức khỏe

3.1 Nhựa thơm Opoponax trong y học dân gian

Nhựa thơm Opoponax có thể còn xa lạ với nhiều người nhưng thực tế từ xa xưa, chúng đã được vận dụng vào các khía cạnh và lĩnh vực khác nhau của cuộc sống.

• Người Somali sử dụng chúng như phương thuốc chữa rối loạn tiêu hóa và điều trị vết thương tại chỗ.
• Ở Ethiopia, nhựa thơm này được dùng như một chất chống viêm, khử trùng, chống nhiễm trùng da. Ngoài ra, một số địa phương từng sử dụng chúng trên nhóm vật nuôi để chống lại bọ ve.
• Theo truyền thống, nhựa thơm phần lớn được vận dụng để xử lý những vấn đề như cảm lạnh, chữa lành vết thương, kháng khuẩn…

3.2 Cân bằng cảm xúc

Cũng như tinh dầu Myrrh, tinh dầu Opoponax có tác dụng tạo nền tảng vững vàng và sâu sắc để cân bằng chỉ số cảm xúc của chúng ta. Điều này được giải thích bởi do những hợp chất sinh học tiềm năng chứa trong dầu. Do đó, liệu pháp hương thơm từ chiết xuất được ứng dụng rộng rãi trong các hoạt động tâm linh. Chúng thực sự tiếp thêm năng lượng, sinh lực cũng như cải thiện trạng thái mệt mỏi, lờ đờ…

3.3 Kháng khuẩn và nấm

Ngày nay, trong thí nghiệm in vivo và in vitro đã chứng minh về hoạt động chống lại các vi sinh vật của chiết xuất nhựa thơm Opoponax.

• Theo đó, tổng quan tài liệu cho thấy rằng tinh dầu Opoponax gồm đa dạng các nhóm mono- và sesquiterpene. Các hợp chất này mang đến hoạt tính sinh học với tác dụng ức chế vi khuẩn.
• Nhóm vi khuẩn gram âm được bao phủ bởi màng phospholipid, mang thành phần cấu trúc lipopolysaccharide. Do đó làm cho thành tế bào của chúng không thấm các chất kháng khuẩn. Thế nhưng, các nhà nghiên cứu vẫn phát hiện khả năng ức chế vi khuẩn bao gồm nhóm coli, V. cholerae, S. aureus…bởi chiết xuất từ C. Guidotti
• Ngoài ra, vài chủng gram dương cũng bị ức chế ở mức độ vừa phải như pumilus, B. subtilis…
• Hơn nữa, hoạt tính kháng nấm của nhựa thơm cũng đang trong quá trình nghiên cứu bằng các mẫu thử với kết quả thu được tích cực.
• Thậm chí có báo cáo nhận xét, các hoạt động kháng khuẩn và kháng nấm của dầu và nhựa Opoponax tương ứng với các kháng sinh tiêu chuẩn. Tuy nhiên điều này vẫn cần được nghiên cứu và chứng minh thêm.

3.4 Phục hồi vết thương

Da là một hàng rào bảo vệ chống lại tác nhân có hại bên ngoài. Bất kỳ tổn thương nào ở cơ quan này cũng phải được hàn gắn nhanh chóng và hiệu quả. Nhờ những tiến bộ y học mà nhiều nghiên cứu được hình thành để khảo sát về tiềm năng chữa lành vết thương của tinh dầu nhựa thơm Opoponax. Theo đó, kết quả khả quan được ghi nhận, nhờ đặc tính kháng khuẩn, chống viêm từ chiết xuất này.

Bên cạnh đó, người ta còn nhận thấy trong dầu Opoponax chứa hàm lượng terpenoid dồi dào. Điều này đã góp phần thúc đẩy quá trình làm se và co lại của vết thương. Một lý giải đáng chú ý khác cho tiềm năng tuyệt vời của các sản phẩm này là bởi chúng kích thích hình thành các tế bào biểu mô, tăng cường tổng hợp collagen, hỗ trợ các liên kết ngang của protein…

3.5 Hoạt động chống viêm

Theo báo cáo về hoạt tính chống viêm từ chiết xuất nhựa Opoponax trên mô hình động vật cho thấy:

• Sau khi dùng carrageenan gây viêm, phù nề trên chân chuột, người ta sẽ điều trị cho chúng bằng nhựa thơm Opoponax. Kết quả thu được là giảm phù nề đáng kể so với nhóm đối chứng.
• Theo đó, nhựa của Guidotti cho thấy tỷ lệ ức chế hình thành phù nề cao hơn (> 50%) sau 3 giờ tiêm carrageenan. Vì vậy, bước đầu, điều này có thể dẫn đến kết luận rằng hoạt tính chống viêm của chiết xuất là thông qua việc ức chế tổng hợp prostaglandin.

3.6 Giảm đau nhức

Trong thực tế, việc sử dụng chiết xuất thực vật nói chung và tinh dầu nhựa thơm Opoponax nói riêng để kết hợp với thủ thuật xoa bóp bấm huyệt, massage…là khá phổ biến. Hiệu quả đạt được không chỉ nhờ lợi ích đến từ các kỹ thuật trị liệu mà các tinh dầu tự nhiên này cũng đóng góp đáng kể. Một số công dụng có thể kể đến như giảm ma sát trong quá trình thao tác, tăng hấp thu các dược chất có lợi, kích thích tuần hoàn nuôi dưỡng cơ quan, thúc đẩy thư giãn cơ, xương khớp…

3.7 Tinh dầu nhựa thơm Opoponax và côn trùng

Hiện nay, việc sử dụng tinh dầu làm công cụ chống lại côn trùng nhưng vẫn thân thiện với môi trường đang là xu hướng mới. Nhiều nhà khoa học đánh giá cao tiềm năng diệt ấu trùng của dầu Opoponax phân lập từ Commiphora erythraea. Đặc biệt là chiết xuất mang lại nhiều hứa hẹn đối với những loài muỗi như Culex pipiens L, Aedes aegypti L, Culex restuans Theobald…Như vậy, với liệu pháp khuếch tán hương thơm, bạn không chỉ thanh lọc và khử mùi khắp không gian sống mà còn xua đuổi loài muỗi khó chịu, phiền phức.

4. Cách sử dụng tinh dầu nhựa thơm Opopanax hiệu quả

Dựa vào nhu cầu khác nhau mà bạn có thể linh hoạt sử dụng tinh dầu nhựa thơm Opopanax:

• Sử dụng tại chỗ: pha 2-3 giọt tinh dầu Opopanax với dầu nền. Sau đó, dùng hỗn hợp với các thao tác massage, xoa bóp lên vị trí khó chịu cần trị liệu. Bên cạnh cách thức này, bạn cũng có thể thêm 1-2 giọt dầu vào kem dưỡng da, dưỡng ẩm…
• Khuếch tán: Thêm 2-4 giọt dầu vào máy khuếch tán để lan tỏa tinh dầu vào không khí xung quanh.
• Xông hơi: Nhỏ vài giọt dầu vào máy xông hơi hoặc dụng cụ truyền thống để vận dụng trị liệu. Phương thức này đặc biệt hữu hiệu đối với mục đích tác động lên vùng da mặt, đường hô hấp…
• Xịt ít tinh dầu Opoponax trực tiếp vào vật dụng mà bạn muốn lưu giữ hương thơm. Ví dụ như gối, túi thơm, quần áo…

5. Gợi ý kết hợp tinh dầu nhựa thơm Opoponax

Xu hướng kết hợp nhiều tinh dầu thực vật với nhau đang chiếm được cảm tình từ người tiêu dùng. Bởi không chỉ mang đến trải nghiệm đặc sắc trong quá trình thưởng thức mà còn tăng hiệu quả tích cực đối với sức khỏe nếu biết kết hợp đúng cách. Theo đó, tinh dầu Opoponax có thể linh hoạt hòa quyện cùng với những loại dầu trong họ gỗ, nhựa cây, hương hoa, cam quýt. Hơn thế, trong các ứng dụng tạo hương thơm tự nhiên, tinh dầu nhựa thơm này còn có thể được sử dụng như một chất cố định giúp kéo dài khả năng lưu hương của hỗn hợp. Đặc biệt là ở nâng cao tầng hương giữa và hương cuối.

6. Điều cần lưu ý khi sử dụng tinh dầu nhựa thơm Opoponax

Do lo ngại về những tiềm ẩn về phản ứng bất lợi trên da, tốt nhất bạn nên pha loãng dầu Opoponax trong chất vận chuyển. Một số dầu vận chuyển (dầu nền) phổ biến và dễ tìm thấy như dầu jojoba, dầu hạnh nhân, dầu dừa…với khuyến nghị mức sử dụng da tối đa là khoảng 0,6%.

Tránh thoa dầu Opoponax tại những vùng nhạy cảm và mỏng manh, bao gồm niêm mạc, mắt, tai trong…Lưu ý nên rửa tay bằng xà phòng sau mỗi lần dùng tinh dầu để tránh vô tình tiếp xúc với các vùng nhạy cảm kể trên.

Không bao giờ được nuốt trực tiếp các sản phẩm từ tinh dầu nhựa thơm Opoponax. Vì với liều lượng cao của chúng có thể tác động không tốt đến cơ thể.

Ở vài cơ địa, dầu này có thể khiến da trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng mặt trời. Vì vậy, hãy che chắn và chống nắng kĩ càng nhé.

Những đối tượng sau không khuyến khích dùng tinh dầu này:

• Thai phụ: bởi chúng có thể gây ra các cơn co thắt tử cung dẫn đến rủi ro sẩy thai.
• Phụ nữ đang cho con bú: nguyên nhân là do chưa rõ độ an toàn đối với mẹ và bé.
• Trường hợp có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào có trong tinh dầu Opoponax…

7. Tổng kết

Dù vẫn cần thêm thời gian để nghiên cứu và xác định cơ chế hoạt động chính xác của tinh dầu nhựa thơm Opoponax cho các lợi ích điều trị. Nhưng không ai có thể phủ nhận những hiệu quả và tiềm năng đến từ chiết xuất thực vật này. Chào mừng bạn đến với Kobi để chúng ta cùng nhau trải nghiệm kho tàng tinh dầu thiên nhiên tuyệt vời.

8. Các chứng chỉ/chứng nhận

• GC/MS Test.
• Food Safety and Standards Authority of India
• GMP
• Halal
• ISO 9001: 2015

Tài liệu tham khảo

1. Opoponax Essential Oil https://www.aromaweb.com/essential-oils/opopanax-oil.asp
2. Commiphora guidottii https://en.wikipedia.org/wiki/Commiphora_guidottii
3. Evaluation of the wound healing property of Commiphora guidottii Chiov. ex. Guid. https://bmccomplementmedtherapies.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12906-015-0813-2
4. Protective Effects of Commiphora erythraea Resin Constituents Against Cellular Oxidative Damage http://www.mdpi.com/journal/molecules
5. Insecticidal Activity of Commiphora erythraea Essential Oil and Its Emulsions Against Larvae of Three Mosquito Species https://academic.oup.com/jme/article/57/6/1835/5849169?login=true