Dầu Sacha Inchi

Ngày nay, dù mới mẻ nhưng dầu sacha inchi dần chiếm được cảm tình của đông đảo người tiêu dùng. Bởi không chỉ đóng góp hương vị ẩm thực bổ dưỡng mà chúng còn mang đến đa dạng lợi ích cho sức khỏe con người. Sau đây, Kobi mời bạn cùng tìm hiểu công dụng thực sự của dầu sacha inchi và cách sử dụng chúng để đạt hiệu quả cao nhé.

1. Sơ lược về thực vật

Thực vật sacha inchi có tên khoa học là Plukenetia volubilis, một loại thực vật mọc phổ biến trong rừng nhiệt đới ở Nam Mỹ. Có thể kể đến những quốc gia như Peru, Bolivia, Columbia, Venezuela, Brazil, Ecuador…Đặc biệt, tại Peru, chúng được xem là “siêu thực phẩm” và là nguồn thực phẩm tuyệt vời trong hơn 3000 năm qua. Với nhiều tên gọi khác nhau như đậu phộng sacha, đậu phộng rừng, hoặc đậu phộng Inca…Ngoài ra, những loại cây này cũng được trồng rộng rãi ở Đông Nam Á và đã trở thành một món ăn nhẹ nổi bật ở Thái Lan.

Đặc điểm của quả sacha inchi là chúng có kích thước nhỏ, hình ngôi sao, màu xanh lục khi chín. Khi quả khô, phần hạt dễ tách ra ngoài và được thu hoạch để sản xuất. Hạt này khá giống với hạt hạnh nhân cả hình dạng và mùi vị. Bạn không thể ăn hạt sống, nhưng sau khi rang những hạt này, chúng có thể trở thành một món ăn nhẹ thơm ngon và cực kỳ tốt cho sức khỏe, nhờ hàm lượng chất dinh dưỡng cao. Bên cạnh đó, dầu được ép lạnh từ hạt được nhiều người ưa chuộng. Ngoài ra, bã từ vỏ quả có thể được sử dụng làm nguyên liệu bánh mì, thức ăn chăn nuôi, bột mì, xà phòng…

2. Đôi nét về dầu sacha inchi

Thông thường, dầu sacha inchi được chiết xuất từ phần hạt của cây Plukenetia volubilis bằng phương pháp ép lạnh. Sau tinh chế thu được loại dầu trong suốt có màu vàng đến vàng hổ phách, hương thơm dễ chịu.

Các thành phần giá trị phong phú, bao gồm:

• Khoảng 93,96% chất béo không bão hòa và 6,39% chất béo bão hòa.
• Trong đó, gần 90% là acid béo thiết yếu: với 48% α-linolenic (omega-3), 33% acid linoleic (omega-6), 9% omega-9…
• Giàu protein, vitamin E, vitamin K, chất xơ, triacylglycerols (TAGs), polyphenol, tocopherols, β-sitosterol, tryptophan, phytosterol, kali…

Một số thành phần nổi bật:

• Acid linolenic, acid linoleic: acid béo omega-6, acid béo omega-3, có nguồn gốc thực vật. Các omega đều hữu ích cho sức khỏe con người.
• Tryptophan: acid amin thiết yếu để sản xuất serotonin, chất hóa học của hệ thần kinh.

Bảo quản:

• Cất giữ dầu sacha inchi ở nơi thoáng mát, kín đáo, tránh nhiệt và ánh sáng trực tiếp.
• Chú ý để xa tầm tay trẻ nhỏ và tránh để côn trùng, bụi bẩn rơi vào.

3. Lợi ích của dầu sacha inchi đối với sức khỏe

Từ lâu, kinh nghiệm dân gian đã biết sử dụng dầu sacha như loại thực phẩm đem lại nhiều lợi ích. Tuy nhiên, hiện nay, nghiên cứu khoa học lấy dầu thực vật này làm trọng tâm thực nghiệm vẫn còn khá hạn chế. Một vài báo cáo sơ bộ nhận định về các mặt tích cực của dầu sacha inchi như:

3.1 Bổ sung omega

Theo các báo cáo, dầu sacha inchi nằm trong các loại dầu thực vật chứa hàm lượng omega cao. Đặc biệt là nhóm omega có lợi 3,6 và 9. Trong đó, omega-3 (linolenic acid) sau khi được hấp thụ thì cơ thể sẽ chuyển đổi chúng thành acid eicosapentaenoic (EPA) và acid docosahexaenoic (DHA).  Thực sự, lợi ích của các omega lên cơ thể nói chung, hệ thống thần kinh, tim mạch…nói riêng là không thể bàn cãi.

3.2 Dầu sacha inchi có thể ảnh hưởng đến chỉ số lipid máu

Theo công bố năm 2011, các nhà khoa học đã thực nghiệm trên 24 người có lượng cholesterol máu cao. Trong 4 tháng điều trị với dầu sacha inchi ghi nhận điều tích cực khi giảm mức cholesterol LDL (xấu). Bên cạnh việc giảm mỡ máu có lợi cho bệnh đái tháo đường, người ta còn nhận thấy omega-3 trong dầu có thể đóng vai trò trong việc cân bằng lượng đường huyết, bằng cách cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên cần phải có thêm thời gian nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và độ an toàn của dầu trên các đối tượng này.

3.3 Cải thiện sức khỏe tim mạch

Các lý do để ủng hộ cho khả năng cải thiện sức khỏe tim mạch của dầu sacha inchi:

• Ảnh hưởng tích cực đến chỉ số lipid máu, giảm cholesterol LDL (xấu). Điều này hạn chế hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch và các nguy cơ tim mạch khác.
• Nhóm omega đặc biệt là omega-3 giúp thúc đẩy hệ tim mạch khỏe mạnh. Đồng thời các phytosterol có khả năng giảm sự hấp thụ cholesterol trong máu.
• Hàm lượng kali đáng chú ý hỗ trợ điều hòa huyết áp một cách an toàn.

3.4 Tác động tích cực cho mái tóc

Dầu sacha inchi là sự bổ sung tuyệt vời cho chế độ chăm sóc tóc bằng chiết xuất tự nhiên. Bao gồm:

• Hàm lượng omega-3 sẽ giúp giữ ẩm, khóa ẩm cho tóc và da đầu. Nhờ đó mà ngăn ngừa tóc khô, chẻ ngọn, giảm gãy rụng. Đồng thời loại này còn kích thích sự phát triển và sửa chữa các tổn thương viêm trên da đầu, chẳng hạn như gàu.
• Dầu có tính chất nhẹ tạo sự hấp thụ dễ dàng nhanh chóng vào từng sợi tóc, da đầu. Ngoài ra, nhờ vitamin E, chất chống oxy hóa..,mà nuôi dưỡng tóc chắc khỏe, giảm các vảy da bị kích ứng, nấm, gàu hình thành.

3.5 Dầu sacha inchi và sắc đẹp

Ngày nay, ta sẽ dễ dàng bắt gặp hàng loạt sản phẩm chăm sóc da có chứa thành phần dầu sacha inchi trên thị trường. Bởi những lợi ích tiềm năng đáng ngạc nhiên như:

• Dầu cung cấp các acid béo thiết yếu quan trọng để có làn da khỏe mạnh. Chúng đóng vai trò duy trì sự mềm mại và đàn hồi của da cũng như dưỡng ẩm.
• Nhờ các tocopherol, một phần của họ vitamin E hỗ trợ thúc đẩy sản xuất collagen. Nhờ đó khiến da căng bóng, đàn hồi và làm chậm quá trình hình thành nếp nhăn, lão hóa…
• Ngoài ra, chúng có đặc tính chống viêm nhẹ nhàng giúp ngăn ngừa bệnh vẩy nến và bệnh chàm.

3.6 Lợi cho hệ thần kinh và giấc ngủ

Những hữu ích của dầu sacha inchi lên hệ thần kinh con người được đánh giá cao.

• Phần lớn bộ não được tạo thành bởi chất béo. Đây là lý do giải thích tại sao các acid béo thiết yếu quan trọng cho sức khỏe não bộ. Như đã biết, dầu sacha inchi chứa hàm lượng dồi dào các acid béo thiết yếu này. Do đó, chúng có thể bổ trợ cho não, chống lại quá trình viêm và hỗ trợ các rối loạn thần kinh như mất trí nhớ, Alzheimer…
• Ngoài ra, dầu thực vật này còn chứa thành phần tryptophan. Đây là acid amin có thể làm tăng giải phóng serotonin-hormone ổn định tâm trạng, thúc đẩy sự nghỉ ngơi và thư giãn cũng như sự hạnh phúc, vui vẻ, có lợi giấc ngủ…

3.7 Có thể cung cấp protein

Theo cơ sở dữ liệu dinh dưỡng quốc gia Hoa Kỳ USDA, khi chất béo được loại bỏ khỏi sản phẩm sachi, chúng hầu như chỉ còn lại các acid amin. Theo đó trong mỗi khẩu phần 1 ounce (28g) sẽ chứa 8,5g protein. Con số này cao hơn 20% so với đậu phộng (7g), hạt dẻ cười (6g), hạnh nhân (6g)…với cùng một khẩu phần.

Protein là chất dinh dưỡng đa năng lượng quan trọng giúp phát triển, phục hồi và duy trì khối lượng cơ, cũng như tạo cảm giác no. May mắn thay, với khoảng 25% protein, hạt sacha inchi cung cấp một nguồn protein tốt. Sự kết hợp của protein trong sacha inchi và các axit béo thiết yếu làm cho chúng trở thành nguồn bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn thuần chay.

3.8 Hỗ trợ sức khỏe đường ruột

Đến nay, một số nghiên cứu trên động vật cho thấy chúng có thể cải thiện sức khỏe tiêu hóa.

• Một báo cáo ghi nhận rằng, sử dụng dầu sacha inchi cho chuột trong chế độ ăn giúp cân bằng lợi khuẩn và vi sinh vật đường ruột.
• Lượng chất xơ từ hạt có thể bảo vệ cơ thể trước tình trạng táo bón, trĩ, viêm nhiễm ruột…
• Bước đầu, có báo cáo còn nhận định tiềm năng của dầu trong giảm triệu chứng của rối loạn tiêu hóa như Bệnh Crohn và Hội chứng ruột kích thích…Nhưng vẫn cần phải được nghiên cứu thêm.

3.9 Có thể có lợi cho quá trình giảm cân

Mặc dù có một lượng calo đáng kể, nhưng sacha inchi cũng chứa dồi dào chất xơ. Điều này vừa có lợi cho tiêu hóa vừa giúp bạn hạn chế các cơn thèm ăn và ngăn ngừa việc ăn không kiểm soát. Đây có thể là một động lực lớn cho nỗ lực giảm cân. Đồng thời, chúng cũng cung cấp một loạt các chất dinh dưỡng thiết yếu khác.

4. Cách sử dụng dầu sacha inchi hiệu quả

Tùy nhu cầu mà bạn có thể linh hoạt sử dụng dầu sacha inchi theo các cách thức khác nhau:

• Ẩm thực: là nguồn bổ sung phổ biến cho chế độ ăn chay và thuần chay. Tốt nhất là nhỏ vài giọt dầu vào các món ăn nhẹ trộn salad, làm sốt mayonaise, nước trái cây…hoặc rau và mì đã nấu chính để tăng hương vị và có lợi cho sức khỏe.
• Dùng tại chỗ để chăm sóc da và tóc: Có thể lấy vài giọt dầu sacha inchi vào các loại kem dưỡng da, dầu gội, dầu xả, xà phòng, mặt nạ, ủ tóc…Sau đó, tiến hành thao tác massage, xoa bóp để thúc đẩy sự hấp thu dưỡng chất vào bên trong.

5. Điều cần lưu ý khi sử dụng dầu sacha inchi

Dù mang lại lợi ích cho sức khỏe, nhưng dầu sacha inchi vẫn có một số điều cần lưu ý:

• Buồn nôn: vài người sẽ cảm thấy khó chịu, cảm giác buồn nôn sau khi tiêu thụ lượng sacha inchi trong tuần đầu sử dụng hoặc khi dùng quá nhiều cùng một lúc. Do là “siêu thực phẩm” dinh dưỡng, nên bạn chỉ cần ăn lượng nhỏ là đủ phát huy tác dụng.
• Thay đổi tâm trạng: điều này do tác động của chúng lên một số chất dẫn truyền thần kinh. Nếu tâm trạng thay đổi nghiêm trọng, hãy ngừng sử dụng hạt và chiết xuất từ hạt ngay lập tức.
• Các sản phẩm từ dầu thực vật này giàu tryptophan vì thế chúng có thể tương tác với các chất bổ sung hoặc thuốc chống trầm cảm. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nếu bạn đang sử dụng thuốc trên.
• Ảnh hưởng khi dầu sacha inchi trong thời kỳ mang thai vẫn chưa có nhiều thông tin báo cáo. Vì vậy, nên hạn chế dùng chúng để kiểm soát rủi ro.

6. Tổng kết

Hiện nay, tiềm năng và các ảnh hưởng của dầu sacha inchi đối với cơ thể người vẫn chưa được khai thác triệt để. Hi vọng trong tương lai, chiết xuất thực vật này sẽ được nghiên cứu và khám phá sâu hơn để có thể tận dụng trọn vẹn lợi ích từ chúng. Mời bạn đến với Kobi để cùng nhau trải nghiệm nhiều loại dầu thực vật ấn tượng khác nhé.

Tài liệu tham khảo

1. 10 Surprising Benefits Of Sacha Inchi https://www.organicfacts.net/sacha-inchi.html
2. The Benefits of Sacha Inchi Oil for Hair https://www.naturallycurly.com/curlreading/home/the-benefits-of-sacha-inchi-oil-for-hair
3. The Benefits of Sacha Inchi https://www.verywellfit.com/the-benefits-of-sacha-inchi-89510
4. 9 little known sacha inchi oil benegits https://ellymcguinness.com/blog/sacha-inchi-oil-benefits/
5. Sacha Inchi Seeds: The Highest Protein Nut & More https://www.superfoodly.com/sacha-inchi-seeds-highest-protein-nut/
6. What Is Sacha Inchi? Uses, Benefits, Side Effects, and Forms https://www.healthline.com/nutrition/what-is-sacha-inchi#bottom-line