Tỏi Phù Yên Sơn La – Đặc sản Việt Nam

Phù Yên có cách đồng Mường Tấc với đặc sản gạo tẻ thơm ngon. Nơi đây, người dân còn duy trì được sản phẩm tỏi tía… Nhiều nông dân thoát được nghèo, làm giàu từ nghề trồng tỏi… Tuy nhiên, phương thức trồng tỏi còn hạn chế, dẫn đến chất lượng tỏi chưa cao, diện tích trồng manh mún nên việc xây dựng thương hiệu cho “tỏi tía Phù Yên” gặp khó khăn.

Phù Yên có trên 6.400 ha đất nông nghiệp và được chia làm 4 tiểu vùng. Trong đó, vùng trọng điểm lúa có diện tích gần 1.500 ha. Khu vực này có trên 1.300 ha trồng lúa 2 vụ, diện tích còn lại chỉ trồng được 1 vụ.

Toàn bộ diện tích vùng trọng điểm lúa có điều kiện đất đai, khí hậu tự nhiên thích hợp cho trồng, phát triển các loại cây rau màu xen canh, luân canh vụ 3. Đặc biệt, tại các xã vùng Tường thuộc tiểu vùng 2 của huyện rất phù hợp cho việc phát triển cây tỏi tía. Tuy nhiên, qua thực tế chỉ có địa bàn xã Tường Phù và Gia Phù là trồng được tỏi tía chất lượng cao.

Ông Cầm Ngọc Liên, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Phù Yên cho biết: sản phẩm tỏi tía, nhất là tỏi một củ hay còn gọi là tỏi 1 nhánh đã trở thành đặc sản của Phù Yên, thường được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh chọn mua. Tuy nhiên việc chăm bón cũng như thu hoạch chưa đúng quy trình, làm chất lượng tỏi củ chưa cao.

Được biết, trong lộ trình tiến tới tăng dần diện tích trồng tỏi, đưa cây tỏi thành sản phẩm đặc sản của vùng với thương hiệu “ tỏi tía Phù Yên”, thời gian qua huyện đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện mục tiêu trên. Đặc biệt, huyện đã có chủ trương xây dựng vùng tỏi chất lượng cao gắn với xây dựng thương hiệu “tỏi tía Phù Yên”, xây dựng kế hoạch bảo vệ giống tỏi tía mang tính đặc trưng của vùng, duy trì và tăng diện tích trồng tỏi, đảm bảo việc sản xuất tỏi gắn được với thị trường.

Nếu so sánh trồng tỏi với các cây vụ 3 khác thì cây tỏi mang lại hiệu quả kinh tế cao, dễ chăm sóc, phù hợp điều kiện đất đai, khí hậu Phù Yên. Trong đó, tập trung hướng dẫn nhân dân các xã Gia Phù, Tường Phù, Tường Thượng và một số bản lân cận khác trồng tỏi tía, đảm bảo duy trì được sản phẩm đặc trưng của vùng và giúp nhân dân từng bước xóa được nghèo từ nghề trồng tỏi.

Chị Lường Thị Thu, bản Bùa Hạ 2, xã Tường Phù, khẳng định: Trồng tỏi, nhất là giống tỏi đặc trưng của Phù Yên mang lại hiệu quả kinh tế hơn trồng lúa. Ở khu vực này chúng tôi có gần 10 người chuyên bán tỏi mà vẫn không đủ cung cấp cho khách qua đường. Như gia đình tôi, có 700m2 trồng tỏi. Vụ năm nay thu được trên 4 tạ tỏi, bán được 100.000 đồng/kg tỏi tươi và khô là 200.000 đồng/kg. Tỏi 1 củ cũng là giống tỏi tía, nhưng do trong quá trình phát triển cộng với chăm sóc nên hình thành tỏi 1 củ và được người tiêu dùng ưu chuộng so với tỏi nhiều nhánh vì có hương thơm hơn, ăn ngon hơn.

Thông thường một luống tỏi chỉ có khoảng 5 lạng tỏi 1 củ, còn lại là tỏi nhiều nhánh. Cũng như các hộ trong bản, với lượng tỏi thu hoạch của gia đình bán không đủ nhu cầu nên phải đi thu mua thêm để bán lại. Vụ này, ngoài bán hết 4 tạ tỏi của gia đình trồng, chị Thu đã thu mua và bán được gần 8 tạ tỏi tía, trong đó có 3 tạ tỏi một củ. Tính ra thu mua tỏi rồi bán lại cũng lãi gấp đôi. Thậm chí, nếu cất trữ được thì giá bán của tỏi sẽ lãi nhiều hơn, bởi có năm tỏi 1 củ có giá gần 400.000 đồng/kg… Nếu huyện tạo dựng được thương hiệu cho cây tỏi và quy hoạch tập trung vùng trồng tỏi thì người trồng tỏi có thể làm giàu từ cây tỏi…

Tìm hiểu thị trường được biết: Hiện nay, đầu ra của sản phẩm tỏi Phù Yên chưa thực sự ổn định. Trước đây, sản phẩm tỏi Phù Yên cũng từng được một hợp tác xã đứng ra bao tiêu, nhưng vì quy trình chăm sóc, thu hoạch không đảm bảo, người dân thu hoạch tỏi non khi chưa đến vụ thu hoạch, dẫn tới chất lượng của tỏi củ giảm và kết quả là sản phẩm tỏi không có người đứng ra bao tiêu. Đây cũng là nguyên nhân chính làm giảm dần diện tích trồng tỏi của huyện trong những năm qua. Từ năm 2005-2007, diện tích trồng tỏi của Phù Yên đạt cao nhất từ 150 đến 250 ha. Sau giai đoạn đó đến nay, diện tích giảm dần, dao động từ 40-60 ha và hiện là 50 ha.

Trao đổi thêm với ông Cầm Ngọc Liên và đưa ra so sánh hiệu quả 1 ha trồng tỏi với 1 ha trồng lúa thấy được cây tỏi vẫn được đánh giá cao hơn. Cụ thể, việc trồng tỏi ít rủi ro, lao động để chăm sóc và thu hoạch khá thuận lợi, chi phí đầu tư ban đầu, ngày công không quá cao và tỏi là loại trồng xen canh rất phù hợp cho sản xuất vụ 3, góp phần tạo thêm việc làm, thu nhập trên một đơn vị diện tích. Theo đó, 1 ha trồng tỏi đạt bình quân 7 tấn tỏi thô/ha. Với đơn giá 35.000 đồng/kg, thì vẫn thu lãi 134 triệu đồng/ha/vụ. Nếu là 1 ha lúa, cũng tính 7 tấn lúa/ha với giá bán 9.000 đồng/kg thì cũng chỉ thu lãi 34 triệu đồng/ha/vụ sau khi trừ chi phí…

Được biết sản phẩm tỏi tía Phù Yên hiện đang được giá, ổn định, nhu cầu tiêu dùng sản phẩm này cũng cao và người trồng tỏi đang có thu nhập ổn định từ cây tỏi. Tuy nhiên, diện tích trồng tỏi chưa nhiều nên lượng cung vẫn ít. Do vậy, để nhiều người sống được bằng nghề trồng tỏi, phát triển diện tích, sản lượng và chất lượng, ổn định, tiến tới gắn việc sản xuất tỏi với thị trường thì việc trước mắt cần liên kết tốt “4 nhà”. Đồng thời, tuyển chọn, phục tráng giống tỏi tốt của địa phương; tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định cho cây tỏi, sớm công nhận thương hiệu “ tỏi tía Phù Yên”…
(ST).

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *